PD/DD oranı nedir, nasıl yorumlanır? Piyasa değeri ve defter değeri karşılaştırması
PD/DD oranı, şirketin borsadaki piyasa değerinin özkaynaklarına, yani defter değerine bölünmesiyle bulunur. Oran, piyasanın her 1 liralık özkaynağa ne kadar değer biçtiğini gösterir.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
PD/DD oranı, şirketin borsadaki piyasa değerinin özkaynaklarına, yani defter değerine bölünmesiyle bulunur. Oran, piyasanın her 1 liralık özkaynağa ne kadar değer biçtiğini gösterir.
PD/DD (piyasa değeri/defter değeri) oranı, bir şirketin borsadaki toplam değerinin bilançosundaki özkaynak tutarına bölünmesiyle hesaplanır. Oran 2 ise piyasa, şirketin her 1 liralık özkaynağına 2 lira değer biçiyor demektir. Aynı hesap pay başına da yapılabilir: pay fiyatı, pay başına düşen özkaynağa bölünür.
PD/DD, şirket bilançosu okuma rehberimizde değerleme oranları başlığı altında yer alır ve özellikle bankalar gibi varlık ağırlıklı şirketlerin analizinde öne çıkar.
PD/DD nasıl hesaplanır?
- Piyasa değerini bulun: Pay fiyatı × Toplam pay sayısı.
- Defter değerini bulun: Bilançodaki özkaynaklar. Konsolide tablolarda kontrol gücü olmayan paylar hariç, ana ortaklığa ait özkaynak kullanılır.
- Bölün: PD/DD = Piyasa değeri ÷ Defter değeri.
Örnek
| Kalem | Örnek A.Ş. |
|---|---|
| Pay sayısı | 100 milyon adet |
| Pay fiyatı | 14 TL |
| Piyasa değeri | 1.400 milyon TL |
| Özkaynak (defter değeri) | 700 milyon TL |
| Pay başına defter değeri | 7 TL |
| PD/DD | 2,0 |
Özkaynağın hangi kalemlerden oluştuğunu bilanço ve özkaynak kalemleri yazımızda açıkladık.
PD/DD nasıl yorumlanır?
1'in altı
Piyasa, şirkete bilançosundaki özkaynaktan daha düşük değer biçiyor demektir. Bu durum şirketin gerçekten ucuz olduğuna işaret edebileceği gibi, piyasanın şirketin varlıklarının değerinden veya kârlılığından şüphe ettiğini de gösterebilir. Sürekli zarar eden ya da özkaynağını aşındıran bir şirketin PD/DD'si düşük olabilir ve bu düşüklük haklı olabilir.
1'in üstü
Piyasa, şirketin özkaynağının üzerinde bir değer yarattığını düşünüyor demektir. Bu genellikle yüksek ve sürdürülebilir kârlılık, güçlü marka veya bilançoda tam görünmeyen maddi olmayan varlıklar (müşteri tabanı, teknoloji, insan kaynağı) ile açıklanır.
ROE ile birlikte okumak
PD/DD'nin en anlamlı kullanımı, özkaynak kârlılığıyla birlikte değerlendirmektir. Mantık basittir: Özkaynağı üzerinde yüksek getiri üreten bir şirketin özkaynağı, piyasa gözünde defter değerinden daha kıymetlidir.
| Şirket | ROE | PD/DD | İlk okuma |
|---|---|---|---|
| A | Yüksek | Düşük | Yakından incelemeye değer; düşük değerlemenin nedeni aranmalı |
| B | Yüksek | Yüksek | Piyasa kârlılığı zaten fiyatlamış olabilir |
| C | Düşük | Düşük | Düşük değerleme düşük kârlılığı yansıtıyor olabilir |
| D | Düşük | Yüksek | Yüksek beklenti; beklenti gerçekleşmezse risk |
Bu tablo yalnızca bir başlangıç noktasıdır; hiçbir satır al veya sat sinyali değildir. Örnek A.Ş.'nin ROE'si yaklaşık yüzde 19,3, PD/DD'si 2'dir. ROE'nin hesaplanışı ve bileşenleri için ROE ve DuPont ayrıştırması yazımıza bakabilirsiniz.
PD/DD'nin sınırları
- Varlık hafif şirketler: Yazılım veya hizmet şirketlerinde değerin büyük kısmı bilançoda görünmez; PD/DD yüksek çıkar ve tek başına çok şey anlatmaz.
- Negatif veya çok düşük özkaynak: Oran anlamsızlaşır ya da aşırı yüksek çıkar.
- Muhasebe tercihleri: Varlıkların maliyet veya yeniden değerleme ile ölçülmesi defter değerini değiştirir. Yeniden değerleme yapan bir şirketin PD/DD'si, yapmayanla doğrudan kıyaslanmamalıdır.
- Enflasyon düzeltmesi: Enflasyon muhasebesi uygulanan tablolarda parasal olmayan kalemler ve özkaynak yeniden ifade edilir; bu da defter değerini ve dolayısıyla oranı etkiler. Ayrıntısı için enflasyon düzeltmesinin bilançoya etkisi yazımız.
- Sektör farkları: Bankalar, sigorta şirketleri ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları gibi varlık ağırlıklı sektörlerde PD/DD daha sık kullanılır; sanayi ve teknolojide F/K ve FD/FAVÖK gibi oranlarla birlikte değerlendirilir.
PD/DD ile F/K arasındaki fark
F/K, fiyatı kâra; PD/DD ise fiyatı özkaynağa bağlar. Kâr dönemden döneme dalgalanabilirken özkaynak daha istikrarlıdır; bu nedenle kârın geçici olarak düştüğü veya zarar edildiği dönemlerde PD/DD daha kullanışlı olabilir. F/K'nın hesaplanışı ve yorumu için F/K oranı hesaplama yazımıza göz atabilirsiniz.
Sermaye artırımları PD/DD'yi nasıl etkiler?
Bedelsiz sermaye artırımında şirkete yeni para girmez; iç kaynaklar sermayeye eklenir ve pay sayısı artar. Özkaynak toplamı değişmediği için pay başına defter değeri düşer, borsada da pay fiyatı aynı oranda düzeltilir. Örneğin yüzde 100 bedelsiz sonrasında Örnek A.Ş.'nin pay sayısı 200 milyona çıkar, pay başına defter değeri 3,5 TL'ye, teorik pay fiyatı 7 TL'ye iner. PD/DD ise 2,0'da kalır. Bu nedenle bedelsiz sermaye artırımı tek başına şirketi ucuzlatmaz veya pahalılaştırmaz.
Bedelli sermaye artırımında ise şirkete yeni para girer ve özkaynak büyür. Yeni paylar piyasa fiyatının altında ihraç edilirse mevcut ortakların pay başına defter değeri ve kâr payı etkilenebilir. Sermaye artırımı haberlerini değerlendirirken türünü ve ihraç fiyatını öğrenmek bu yüzden önemlidir.
Bankalarda PD/DD
Bankaların varlıkları büyük ölçüde kredi ve menkul kıymetlerden oluşur ve bunlar bilançoda piyasa değerine görece yakın tutarlarla izlenir. Bu nedenle PD/DD, bankalar için en sık kullanılan değerleme oranlarından biridir ve genellikle özkaynak kârlılığıyla birlikte değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
PD/DD oranı nereden takip edilir?
Aracı kurumların analiz platformları ve finansal veri siteleri bu oranı hazır olarak sunar. Ancak oranı kendiniz hesaplamak, hangi özkaynak tutarının ve pay sayısının kullanıldığını bilmenizi sağlar.
Düşük PD/DD'li hisse almak güvenli midir?
Hayır, düşük oran tek başına güvenlik sağlamaz. Düşüklüğün nedeni; zayıf kârlılık, yüksek borç veya varlık kalitesine ilişkin endişeler olabilir. Kararlarınızı tek bir orana dayandırmamak önemlidir.
Pay başına defter değeri nereden bulunur?
Ana ortaklığa ait özkaynak, toplam pay sayısına bölünerek hesaplanır. Örnek A.Ş.'de 700 milyon TL ÷ 100 milyon pay = 7 TL'dir. Pay fiyatını bu tutara bölmek, PD/DD'yi pay bazında verir.
PD/DD zaman içinde nasıl izlenir?
Şirketin kendi geçmiş PD/DD aralığıyla bugünkü oranı kıyaslamak, sektör kıyasına ek bir bakış açısı sağlar. Ancak şirketin kârlılığı veya risk profili değiştiyse geçmiş aralık artık geçerli bir referans olmayabilir.
Örnek şirket hayalidir. Bu içerik eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Para, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler
Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.






