İçeriğe geç
16 Kasım 2026 Pazartesi
Son Dakika
Altında Düşüş Sürecek Mi? Uzmandan Yıl Sonu İçin Kritik TahminTMS 29 enflasyon muhasebesi nedir? Şirket bilançolarına ve kârına etkisiNet borç/FAVÖK nedir? Şirket borçluluğunu ölçen kaldıraç oranlarıPD/DD oranı nedir, nasıl yorumlanır? Piyasa değeri ve defter değeri karşılaştırmasıÖzkaynak kârlılığı (ROE) nedir? Aktif kârlılığı ve DuPont analiziCari oran nedir? Asit-test ve nakit oranıyla likidite analiziFAVÖK nedir, nasıl hesaplanır? FAVÖK marjı ve sınırlarıNakit akış tablosu nasıl okunur? İşletme, yatırım ve finansman nakit akışlarıGelir tablosu nasıl okunur? Hasılattan net kâra, brüt ve net kâr marjıBilanço nedir? Aktif, pasif ve özkaynak kalemleri örnek tabloylaAltında Düşüş Sürecek Mi? Uzmandan Yıl Sonu İçin Kritik TahminTMS 29 enflasyon muhasebesi nedir? Şirket bilançolarına ve kârına etkisiNet borç/FAVÖK nedir? Şirket borçluluğunu ölçen kaldıraç oranlarıPD/DD oranı nedir, nasıl yorumlanır? Piyasa değeri ve defter değeri karşılaştırmasıÖzkaynak kârlılığı (ROE) nedir? Aktif kârlılığı ve DuPont analiziCari oran nedir? Asit-test ve nakit oranıyla likidite analiziFAVÖK nedir, nasıl hesaplanır? FAVÖK marjı ve sınırlarıNakit akış tablosu nasıl okunur? İşletme, yatırım ve finansman nakit akışlarıGelir tablosu nasıl okunur? Hasılattan net kâra, brüt ve net kâr marjıBilanço nedir? Aktif, pasif ve özkaynak kalemleri örnek tabloyla

Net borç/FAVÖK nedir? Şirket borçluluğunu ölçen kaldıraç oranları

Net borç/FAVÖK, şirketin nakdi düşülmüş finansal borcunun yıllık FAVÖK'e bölünmesiyle bulunur. Borç/özkaynak ve faiz karşılama oranıyla birlikte borç yükünün taşınabilirliğini gösterir.

Haber Merkezi
Giriş:
Kaynak: Yazar Para0 okunma0 yorum8 dk okuma
Paylaş
Net borç/FAVÖK nedir? Şirket borçluluğunu ölçen kaldıraç oranları
Net borç/FAVÖK nedir? Şirket borçluluğunu ölçen kaldıraç oranları Fotoğraf: Yazar Para

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Net borç/FAVÖK, şirketin nakdi düşülmüş finansal borcunun yıllık FAVÖK'e bölünmesiyle bulunur. Borç/özkaynak ve faiz karşılama oranıyla birlikte borç yükünün taşınabilirliğini gösterir.

Bir şirket borcunu kaç yılda ödeyebilir? Net borç/FAVÖK oranı bu soruya kaba ama kullanışlı bir cevap verir. Şirketin banka kredisi ve tahvil gibi finansal borçlarından nakit ve benzerleri düşülerek net borç bulunur, bu tutar yıllık FAVÖK'e bölünür. Oran 2 ise şirket, bugünkü faaliyet kârıyla net borcunu yaklaşık iki yılda karşılayabilecek güçtedir.

Kaldıraç oranları, finansal tabloları okuma kılavuzumuzda borçluluk başlığının uzun vadeli ayağını oluşturur; kısa vadeli ödeme gücünü ise likidite oranları ölçer.

Net borç nasıl hesaplanır?

Net borç = Kısa vadeli finansal borçlar + Uzun vadeli finansal borçlar − Nakit ve nakit benzerleri − Kısa vadeli finansal yatırımlar

Ticari borçlar (tedarikçilere borçlar) genellikle net borca dahil edilmez; çünkü faiz doğurmayan, faaliyetin olağan parçası olan yükümlülüklerdir. Kiralama yükümlülüklerinin dahil edilip edilmediği ise analistten analiste değişebilir; karşılaştırma yaparken aynı tanımı kullanmak önemlidir.

Örnek A.Ş.

KalemMilyon TL
Kısa vadeli banka kredileri150
Uzun vadeli banka kredileri350
Nakit ve benzerleri(120)
Net borç380
FAVÖK330
Net borç/FAVÖK≈ 1,15

FAVÖK'ün hesaplanışı için FAVÖK nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Diğer kaldıraç oranları

OranFormülÖrnek A.Ş.Ne anlatır?
Toplam yükümlülük/özkaynak(KV + UV yükümlülükler) ÷ Özkaynak800 ÷ 700 ≈ 1,14Varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiği
Finansal borç/özkaynakFinansal borç ÷ Özkaynak500 ÷ 700 ≈ 0,71Faizli borcun özkaynağa oranı
Net borç/özkaynakNet borç ÷ Özkaynak380 ÷ 700 ≈ 0,54Nakit düşülmüş borç yükü
Faiz karşılama oranıEsas faaliyet kârı ÷ Finansman gideri250 ÷ 70 ≈ 3,6Faaliyet kârının faizi kaç kez karşıladığı
Kısa vadeli borç payıKV finansal borç ÷ Toplam finansal borç150 ÷ 500 = %30Yeniden finansman baskısı

Faiz karşılama oranı, borcun büyüklüğünden çok maliyetine odaklanır. Faizler yükseldiğinde net borç/FAVÖK değişmese bile bu oran hızla düşebilir; bu nedenle ikisini birlikte izlemek gerekir.

Döviz borcu: Görünmeyen kaldıraç

Türk şirketlerinin önemli bir kısmı döviz cinsinden borçlanır. Bu borçlar Türk lirası değer kaybettiğinde bilançoda büyür ve gelir tablosuna kur farkı gideri olarak yansır. Basit bir senaryo düşünelim: Örnek A.Ş.'nin 500 milyon TL'lik kredisinin 200 milyon TL karşılığı döviz cinsinden olsun. Kur yüzde 20 yükselirse bu borç 240 milyon TL'ye çıkar; 40 milyon TL'lik kur farkı gideri, şirketin 135 milyon TL'lik net kârının yaklaşık yüzde 30'una denk gelir.

Şirketin ihracat geliri veya döviz cinsinden varlıkları bu riski kısmen dengeleyebilir (doğal koruma). Şirketin net döviz pozisyonu, finansal tablo dipnotlarında yer alır ve borçluluk analizinde mutlaka kontrol edilmelidir. Kurun hangi etkenlerle belirlendiğini döviz kuru nasıl belirlenir yazımızda anlattık.

Oranlar nasıl yorumlanır?

  • Sektörü dikkate alın: Enerji, altyapı ve gayrimenkul gibi düzenli nakit akışlı sektörler daha yüksek kaldıracı taşıyabilir; döngüsel sektörlerde aynı kaldıraç daha risklidir.
  • Eğilime bakın: Oranın birkaç dönem boyunca yükselmesi, tek bir dönemdeki seviyesinden daha önemli bir sinyal olabilir.
  • Vade yapısını inceleyin: Aynı net borç, vadesi uzun ve dengeli dağılmışsa daha az risk taşır.
  • Negatif net borç: Nakdi borcundan fazla olan şirketin "net nakit" pozisyonu vardır; bu, finansal esneklik sağlar.

Yüksek kaldıraç özkaynak kârlılığını yükseltebilir, ama aynı zamanda riski de büyütür. Bu ilişkiyi DuPont analizi yazımızda örnekle gösterdik. Bireysel borçlulukta benzer mantıkla kullanılan borç/gelir oranını ise bireysel borç ve kredi rehberimizde anlattık.

Vade profili örneği

Net borç tutarı kadar, bu borcun ne zaman ödeneceği de önemlidir. Örnek A.Ş.'nin 500 milyon TL'lik finansal borcunun vade dağılımı dipnotlarda şöyle görünebilir:

VadeTutar (milyon TL)Pay
1 yıl içinde150%30
1–3 yıl250%50
3 yıldan uzun100%20

Şirket bir yıl içinde 150 milyon TL ödemek ya da yenilemek zorunda. Elindeki 120 milyon TL nakit ve 60 milyon TL serbest nakit akışı bu tutarı karşılamaya yetiyor; bu da yeniden finansman riskinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Aynı borcun büyük kısmı bir yıl içinde ödenecek olsaydı, kredi piyasalarının sıkılaştığı bir dönemde şirket zor durumda kalabilirdi. Serbest nakit akışının nasıl hesaplandığını nakit akış tablosu yazımızda gösterdik.

Sık sorulan sorular

Net borç/FAVÖK için güvenli bir eşik var mı?

Evrensel bir eşik yoktur. Analist raporlarında sektöre göre farklı referans aralıkları kullanılır. Şirketin kendi geçmişi, sektör ortalaması ve faiz ortamıyla birlikte değerlendirmek daha anlamlıdır.

FAVÖK negatifse oran nasıl yorumlanır?

FAVÖK negatifken oran matematiksel olarak anlamsızdır. Bu durumda şirketin nakit pozisyonu, borç vadeleri ve finansman erişimi ayrı ayrı incelenmelidir.

Tahvil ihraç eden şirketlerde hangi oranlara bakılır?

Borçlanma aracı ihraç eden şirketlerde yatırımcılar özellikle net borç/FAVÖK, faiz karşılama oranı ve vade profiline bakar. Derecelendirme kuruluşlarının notları da bu tür göstergeleri dikkate alır. Devlet ve şirket borçlanma araçlarının işleyişini bono ve tahvil farkı yazımızda anlattık.

Borçsuz şirket her zaman daha mı iyidir?

Hayır. Makul bir borç, maliyeti yatırımın getirisinden düşük olduğu sürece ortakların getirisini artırabilir. Sorun borcun varlığı değil, kârlılığa ve nakit akışına göre büyüklüğü ve vadesidir.

Örnek şirket ve senaryo hayalidir. Bu içerik eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.

PD/DD oranı nedir, nasıl yorumlanır? Piyasa değeri ve defter değeri karşılaştırmasıİlgili HaberPD/DD oranı nedir, nasıl yorumlanır? Piyasa değeri ve defter değeri karşılaştırması
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Haber Merkezi · Editör

Yazar Para, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir