F/K oranı nedir, nasıl hesaplanır? Fiyat/kazanç çarpanını yorumlamak

F/K oranı, bir hissenin fiyatının şirketin hisse başına kârına bölünmesiyle bulunur ve yatırımcının bir liralık kâr için kaç lira ödediğini gösterir. Hesaplamayı, yorumlama yollarını ve tuzakları anlattık.

F/K oranı (fiyat/kazanç oranı), bir hissenin piyasa fiyatının şirketin hisse başına düşen yıllık net kârına bölünmesiyle bulunan bir değerleme çarpanıdır. Yatırımcının şirketin bir liralık yıllık kârı için kaç lira ödediğini gösterir. Aynı hesap, şirketin toplam piyasa değerinin yıllık net kârına bölünmesiyle de yapılabilir.

F/K oranı nasıl hesaplanır?

İki eşdeğer formül vardır:

• F/K = Hisse fiyatı ÷ Hisse başına kâr
• F/K = Piyasa değeri ÷ Yıllık net kâr

Varsayımsal örnek: Bir şirketin hissesi 50 liradan işlem görüyor ve şirketin son dört çeyrekte elde ettiği net kâr, hisse başına 5 liraya denk geliyor. F/K = 50 ÷ 5 = 10. Bu, yatırımcıların şirketin bir yıllık kârının 10 katını ödemeye razı olduğu anlamına gelir. Kârın değişmeyeceği basit varsayımıyla, şirketin bugünkü fiyatını kârıyla "geri kazanması" kabaca 10 yıl sürer.

Hesaplamada genellikle son dört çeyreğin toplam kârı kullanılır; buna yıllıklandırılmış ya da "son 12 ay" kârı denir. Gelecek yıl için tahmin edilen kâr kullanıldığında ise "ileriye dönük F/K" elde edilir.

Düşük ve yüksek F/K ne anlatır?

Yani düşük F/K tek başına "fırsat", yüksek F/K tek başına "pahalı" anlamına gelmez. Oranın neden düşük ya da yüksek olduğunu anlamak gerekir.

F/K karşılaştırması nasıl yapılmalı?

• Aynı sektördeki şirketlerle: Bankacılık, teknoloji ve enerji gibi sektörlerin büyüme ve risk profilleri farklıdır; bu yüzden ortalama F/K'ları da farklılaşır.
• Şirketin kendi geçmişiyle: Şirketin bugünkü F/K'sı, geçmiş yıllardaki ortalamasıyla kıyaslanabilir.
• Piyasa geneliyle: Endeksin ortalama F/K'sı, piyasanın genel olarak ne kadar fiyatlandığına dair fikir verir.

F/K oranının sınırlılıkları nelerdir?

F/K kullanışlı ama tek başına yetersiz bir göstergedir:

• Tek seferlik kârlar: Bir varlık satışından ya da kur farkından elde edilen olağan dışı kâr, F/K'yı geçici olarak düşürebilir.
• Enflasyon etkisi: Yüksek enflasyon dönemlerinde muhasebe kârları ve karşılaştırmalar yanıltıcı olabilir.
• Borç yapısını göstermez: İki şirketin F/K'sı aynı olsa da biri çok borçlu olabilir.
• Büyümeyi hesaba katmaz: Hızlı büyüyen bir şirketin yüksek F/K'sı makul olabilir. Bu nedenle bazı yatırımcılar F/K'yı büyüme oranına bölerek PEG oranını da kullanır.
• Döngüsel sektörler: Kârı ekonomik döngüye göre çok değişen şirketlerde, kârın zirve yaptığı dönemde F/K yanıltıcı biçimde düşük görünebilir.

F/K dışında hangi çarpanlara bakılır?

Değerlemede F/K genellikle başka göstergelerle birlikte kullanılır: Piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) şirketin özkaynağına göre fiyatlamasını, firma değeri/FAVÖK ise borç yapısını da hesaba katan bir karşılaştırma sağlar. Temettü verimi de hissenin nakit getirisini gösterir.

Sıkça sorulan sorular

F/K oranı nereden öğrenilir?

Aracı kurum platformları ve finansal veri siteleri F/K'yı hazır olarak gösterir. Hesaplamada kullanılan kâr verisi şirketlerin KAP'ta yayımladığı finansal tablolardan alınır.

İdeal F/K oranı kaçtır?

Herkes için geçerli ideal bir değer yoktur. Sektöre, faiz ortamına ve şirketin büyüme beklentisine göre makul aralık değişir.

Zarar eden şirketin F/K'sı hesaplanır mı?

Matematiksel olarak negatif çıkar ve anlamlı yorumlanamaz; bu durumda genellikle "a.d." (anlamlı değil) olarak gösterilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

İlgili HaberTemel analiz ile teknik analiz arasındaki fark: Hangi yöntem neye bakar?