Mevduat getirisi nasıl hesaplanır? Formül ve adım adım örnek

Vadeli mevduatın net getirisini anapara, yıllık faiz, gün sayısı ve stopaj belirler. Basit formülü, varsayımsal bir örnek hesabı ve vadeyi yenilemenin bileşik etkisini açıkladık.

Vadeli mevduatın getirisi şu formülle hesaplanır: Brüt faiz = Anapara × Yıllık faiz oranı × Vade (gün) ÷ 365. Bu tutardan stopaj (kaynakta kesilen vergi) düşüldüğünde hesaba geçecek net faiz bulunur. Yani getiriyi belirleyen dört unsur vardır: yatırılan para, banka tarafından sunulan yıllık faiz, paranın hesapta kalacağı gün sayısı ve yasal stopaj oranı.

Formüldeki her terim ne anlama gelir?

Net faizi tek adımda bulmak için şu formül de kullanılabilir: Net faiz = Brüt faiz × (1 − Stopaj oranı).

Örnek hesap: 32 günlük vadeli mevduat

Aşağıdaki rakamların tamamı varsayımsaldır; güncel faiz ve stopaj oranlarını yansıtmaz, yalnızca yöntemi göstermek için seçilmiştir.

• Anapara: 100.000 TL
• Yıllık brüt faiz: yüzde 36 (0,36)
• Vade: 32 gün
• Stopaj oranı: yüzde 10 (0,10)

1. Brüt faiz: 100.000 × 0,36 × 32 ÷ 365 = yaklaşık 3.156 TL
2. Stopaj: 3.156 × 0,10 = yaklaşık 316 TL
3. Net faiz: 3.156 − 316 = yaklaşık 2.840 TL
4. Vade sonu bakiye: 100.000 + 2.840 = yaklaşık 102.840 TL

Vade yenilendiğinde getiri nasıl değişir?

Vade sonunda faiz anaparaya eklenip para yeniden vadeye konursa, bir sonraki dönemde faiz de faiz kazanır. Buna bileşik getiri denir. Aynı faiz oranının bütün yıl boyunca sürdüğü varsayılırsa, kısa vadelerle yenilenen bir hesap yıl sonunda basit hesaplamadan daha yüksek bir toplam getiri sağlar. Yaklaşık hesap için şu formül kullanılabilir:

Yıl sonu bakiye ≈ Anapara × (1 + Dönemlik net getiri oranı)^{dönem sayısı}

Yukarıdaki örnekte dönemlik net getiri yaklaşık yüzde 2,84'tür. Aynı koşullarla 32 günlük vade yılda yaklaşık 11 kez yenilenebilir. Ancak gerçek hayatta her yenilemede faiz oranı değişebileceği için bu yalnızca bir tahmindir.

Reel getiri neden ayrıca hesaplanmalı?

Net faiz, paranızın nominal olarak ne kadar arttığını gösterir. Aynı dönemde fiyatlar da artıyorsa alım gücünüzdeki değişimi görmek için enflasyonu hesaba katmak gerekir. Yaklaşık olarak reel getiri ≈ net getiri oranı − enflasyon oranı şeklinde düşünülebilir. Daha kesin hesap için (1 + net getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1 formülü kullanılır.

Getiriyi etkileyen diğer ayrıntılar nelerdir?

• Bankalar faiz oranını tutar dilimine ve vadeye göre farklı belirleyebilir.
• Vade bitmeden para çekilirse faiz kısmen ya da tamamen kaybedilebilir.
• Bazı bankalar gün sayısını farklı yöntemlerle hesaplayabilir; sonuç birkaç liralık sapma gösterebilir.
• Stopaj oranı vadeye ve mevzuattaki değişikliklere göre farklılaşabilir.

Sıkça sorulan sorular

Bankanın hesap aracı ile kendi hesabım neden farklı çıkıyor?

Yuvarlama farkları, gün sayımı yöntemi ve güncel stopaj oranı farklı sonuç verebilir. Kesin tutar için bankanın gösterdiği hesap esas alınır.

Stopaj oranını nereden öğrenebilirim?

Güncel oranlar mevzuatla belirlenir; bankanız ve Gelir İdaresi Başkanlığı kaynakları üzerinden öğrenebilirsiniz.

Günlük faiz nasıl bulunur?

Anapara × yıllık faiz ÷ 365 formülüyle bir günlük brüt faiz hesaplanabilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

İlgili HaberBES nasıl işler? Bireysel emeklilikte devlet katkısı ve hak ediş kuralları