Borç kartopu mu çığ yöntemi mi? Birden fazla borcu kapatma sırası nasıl seçilir
Kartopu yönteminde en küçük borç, çığ yönteminde en yüksek faizli borç önce kapatılır. Aynı borç seti üzerindeki örnek hesap, iki yöntem arasındaki farkın nereden geldiğini gösteriyor.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
Kartopu yönteminde en küçük borç, çığ yönteminde en yüksek faizli borç önce kapatılır. Aynı borç seti üzerindeki örnek hesap, iki yöntem arasındaki farkın nereden geldiğini gösteriyor.
Üç ayrı borcunuz var ve her ay asgari ödemelerin üzerine bir miktar para artıyor. Bu fazlayı nereye yatıracaksınız? Kartopu yönteminde en küçük bakiyeli borca, çığ yönteminde ise en yüksek faizli borca. İkisinde de diğer borçların asgari ödemeleri aksatılmadan yapılır; fark yalnızca fazlanın hangi borca gittiğindedir.
Bu yazı, borç ve kredi yönetimi rehberimizde özetlediğimiz kapatma stratejilerini örnek bir hesapla açıyor.
Kartopu yöntemi nasıl işler?
Borçlar faiz oranına bakılmaksızın kalan tutara göre küçükten büyüğe sıralanır. Her ay bütün borçların asgari tutarı ödenir, artan para listenin en başındaki en küçük borca eklenir. O borç bittiğinde, onun için ödenen taksit de bir sonraki borca aktarılır; ödeme tutarı böylece kartopu gibi büyür.
Yöntemin gücü psikolojiktir. İlk borcun kısa sürede kapanması, planın işe yaradığını hissettirir ve vazgeçme ihtimalini azaltır. Takip edilen hesap sayısı da hızla düşer, bu da unutulan ödeme riskini azaltır.
Çığ yöntemi nasıl işler?
Bu kez sıralama faiz oranına göre, yüksekten düşüğe yapılır. Fazla para her zaman en pahalı borca gider. Pahalı borç ne kadar erken kapanırsa üzerinde işleyen faiz o kadar erken durur. Bu nedenle çığ yöntemi, aynı bütçeyle toplam faizi en çok azaltan sıralamadır.
Zayıf yanı, en pahalı borç aynı zamanda büyük bir bakiye ise ilk "zafer" aylar sürebilir. Motivasyonu düşük biri bu bekleme sırasında planı bırakabilir.
Aynı borçlarla örnek hesap
Varsayımsal bir örnek düşünelim. Kişi her ay borçlara toplam 9.000 TL ayırabiliyor. Hesap basitleştirilmiştir; faizler aylık bileşik işletilmiş, asgari ödemeler sabit kabul edilmiş, vergi ve ücretler dahil edilmemiştir.
| Borç | Kalan tutar | Aylık faiz (varsayım) | Asgari ödeme |
|---|---|---|---|
| A: Taksitli alışveriş borcu | 10.000 TL | %1,5 | 1.000 TL |
| B: Kredi kartı | 35.000 TL | %4 | 2.000 TL |
| C: İhtiyaç kredisi | 70.000 TL | %3 | 3.000 TL |
Kartopu sırası A, B, C; çığ sırası B, C, A olur. Simülasyon sonucu:
| Yöntem | İlk kapanan borç | Tüm borçların bitişi | Toplam ödenen faiz |
|---|---|---|---|
| Kartopu | A, 3. ayda | 17. ay | Yaklaşık 34.980 TL |
| Çığ | B, 9. ayda | 17. ay | Yaklaşık 33.460 TL |
Bu örnekte iki yöntem de 17 ayda bitiyor, çığ yöntemi yaklaşık 1.500 TL daha az faiz ödetiyor. Kartopu ise ilk borcu üçüncü ayda kapatarak erken bir başarı sağlıyor. Faiz oranları arasındaki fark büyüdükçe çığ yönteminin avantajı da büyür; oranlar birbirine yakınsa fark önemsizleşir ve motivasyon belirleyici olur.
Takip tablosu nasıl tutulur?
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, planın işlemesi için her ay kısa bir kontrol yapmak gerekir. Basit bir tablo yeterlidir: satırlara borçları, sütunlara ayları yazın ve her ayın sonunda kalan bakiyeyi girin. Bakiyelerin düzenli azaldığını görmek, hem motivasyonu korur hem de bir şeylerin ters gittiğini erken fark etmenizi sağlar.
- Sütun 1: Borcun adı ve sıradaki yeri
- Sütun 2: Ay başı bakiye
- Sütun 3: Bu ay işleyen faiz (ekstre veya ödeme planından)
- Sütun 4: Yapılan ödeme
- Sütun 5: Ay sonu bakiye
Faiz sütunu, yöntemin etkisini en net gösteren alandır. Çığ yönteminde toplam faiz satırının her ay belirgin biçimde düştüğünü, kartopu yönteminde ise borç sayısının hızla azaldığını görürsünüz.
Hangisini seçmeli?
- Faiz farkı büyükse (örneğin kart borcu ile düşük maliyetli bir borç yan yanaysa) çığ yöntemi genellikle daha avantajlıdır.
- Daha önce planı yarıda bıraktıysanız kartopu yönteminin hızlı sonuçları işinize yarayabilir.
- Karma yaklaşım: Önce bir iki çok küçük borcu kartopu mantığıyla kapatıp ardından çığ sırasına geçmek, iki yöntemin iyi yanlarını birleştirir.
Kredi kartı borcu listede varsa sıralama ne olursa olsun asgari tutarın altında ödeme yapmamak gerekir. Asgari ödemenin bakiyeyi neden uzun süre eritemediğini asgari ödeme tuzağı yazımızda anlattık.
Planı uygularken dikkat edilecekler
- Bütün asgari ödemeleri otomatik talimata bağlayın; gecikme faizi planın hesabını bozar.
- Kapanan kartları yeniden doldurmayın; aksi hâlde kartopu tersine yuvarlanır.
- Her ay kalan bakiyeleri güncelleyin ve sıranın hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin.
- Toplu para geldiğinde sıradaki borca ekleyin ya da kredi için erken kapama hesabı yapın; bunun nasıl hesaplandığını erken kapamada faiz indirimi yazımızda bulabilirsiniz.
- Toplam taksitler gelire göre taşınamaz hâle geldiyse yöntem değiştirmek yetmeyebilir; bu durumda borç yapılandırma seçenekleri gündeme gelir.
Sık sorulan sorular
Örnekte kartopu yöntemi neden bu kadar yakın sonuç verdi?
Çünkü en küçük borç (A) aynı zamanda en ucuz borçtu ve tutarı küçük olduğu için yalnızca üç ayda kapandı. Bu kısa sürede pahalı borç B üzerinde işleyen ek faiz sınırlı kaldı. En küçük borç yüksek tutarlı ve uzun süre ödenecek olsaydı ya da faiz farkları daha büyük olsaydı, iki yöntem arasındaki fark belirgin biçimde açılırdı.
Ek gelir geldiğinde ne yapmalı?
Prim, ikramiye ya da vergi iadesi gibi düzensiz gelirler, sırada bekleyen borca ek ödeme olarak yönlendirildiğinde planı aylarca kısaltabilir. Ancak bu parayı tamamen borca ayırmadan önce acil durum yedeğinizin yeterli olup olmadığını kontrol etmek, yeni bir borç döngüsünü önler.
Faizsiz borç listeye girer mi?
Girer, ama çığ yönteminde en sona kalır. Kartopu yönteminde ise tutarı küçükse ilk sıralara çıkabilir. Aile içi faizsiz borçlarda geri ödeme takvimini karşı tarafla netleştirmek ilişkileri de korur.
Hangi yöntem kredi notuna daha iyi gelir?
Kredi notu için belirleyici olan, ödemelerin zamanında yapılması ve limit kullanım oranının düşmesidir. İki yöntemde de asgari ödemeler aksatılmadığı sürece ikisi de nota olumlu yansır.
Örnekteki oranlar varsayımsaldır ve kişisel tavsiye niteliği taşımaz; kendi borçlarınızın gerçek maliyetini bankanızın ödeme planından kontrol edin.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Para, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler




Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.



