Vadeli mevduat mı katılım hesabı mı? İki birikim türünün farkları

Vadeli mevduatta getiri, hesap açılırken belirlenen faiz oranıyla baştan bellidir. Katılım hesabında ise getiri, bankanın fonları kullandığı işlerin kârına göre vade sonunda kâr payı olarak oluşur.

Vadeli mevduat ile katılım hesabı arasındaki temel fark, getirinin nasıl belirlendiğidir. Vadeli mevduatta banka, hesap açılırken bir faiz oranı taahhüt eder ve vade sonunda ne kadar kazanılacağı baştan bilinir. Katılım bankalarındaki katılma hesabında ise faiz yoktur; toplanan fonlar ticari faaliyetlerde kullanılır ve hesap sahibi bu faaliyetlerden doğan kâra (ve sözleşmeye göre zarara) katılır. Kâr payı oranı vade sonunda kesinleşir.

Vadeli mevduat nasıl işler?

Mevduat bankalarında belirli bir vade için (örneğin 32 gün, 3 ay, 1 yıl) para yatırılır. Faiz oranı sözleşmede yazılıdır. Vadeden önce para çekilirse çoğu durumda faiz getirisinin tamamı ya da bir kısmı kaybedilir. Vade sonunda hesap, talimata göre yenilenebilir veya vadesiz hesaba aktarılabilir.

Katılım hesabı nasıl işler?

Katılım bankaları faizsiz bankacılık ilkelerine göre çalışır ve iki ana hesap türü sunar: özel cari hesap (vadesiz, getirisi olmayan) ve katılma hesabı (vadeli, kâr-zarara katılan). Katılma hesabında, hesap açılırken bir kâr paylaşım oranı belirlenir; örneğin dönemin kârının yüzde 80'i hesap sahiplerine, yüzde 20'si bankaya. Banka ayrıca geçmiş dönemlere dayanan tahmini kâr payı oranları duyurur, ancak kesin getiri vade sonundaki gerçekleşmeye bağlıdır.

Vadeli mevduat ve katılım hesabı karşılaştırması

Örnek: 100.000 TL'lik birikimde getiri nasıl hesaplanır?

Varsayımsal rakamlarla düşünelim. Vadeli mevduatta yıllık yüzde 30 brüt faizle 100.000 TL, 92 günde yaklaşık 100.000 × 0,30 × 92 / 365 = 7.562 TL brüt faiz getirir. Bu tutar hesap açılırken bellidir. Katılım hesabında ise aynı vade için örneğin yüzde 30 tahmini kâr payı oranı duyurulmuş olabilir; ancak vade sonunda gerçekleşen oran bundan biraz yüksek ya da düşük çıkabilir. Her iki üründe de getiriden yasal stopaj kesintisi yapılır, net tutar bu kesinti sonrası hesaba geçer.

Mevduat ve katılım fonları sigortalı mı?

Evet. Türkiye'deki bankaların yurt içi şubelerinde gerçek kişiler adına açılan tasarruf mevduatı ile katılım bankalarındaki katılım fonları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) güvencesi altındadır. Güvence, kişi başına ve banka başına yasal limit dahilinde geçerlidir; Türk lirası, döviz ve kıymetli maden hesapları koşullarına göre kapsama girer. Güncel limit ve kapsam dışı kalan durumlar için TMSF'nin resmi internet sitesine bakılmalıdır.

Hangisini seçmeli?

Tercih kişisel önceliklere bağlıdır. Getirinin kesin olarak baştan bilinmesi önemliyse vadeli mevduat, faizsiz finans ilkelerine uygunluk önemliyse katılım hesabı öne çıkar. Karşılaştırma yaparken sadece oranlara değil; vade seçeneklerine, erken çekim koşullarına, asgari tutarlara ve bankanın geçmiş kâr payı gerçekleşmelerine de bakmak gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Katılım hesabında zarar etme ihtimali var mı?

Teorik olarak vardır; katılma hesabı kâr ve zarara katılma esasına dayanır. Uygulamada sonuç bankanın fonları kullandığı işlerin performansına bağlıdır.

Tahmini kâr payı oranı garanti midir?

Hayır. Duyurulan oranlar bilgilendirme amaçlıdır; kesin kâr payı vade sonunda belli olur.

Altın hesabı da katılım bankasında açılabilir mi?

Birçok katılım bankası altın cinsinden özel cari hesap ve katılma hesabı seçenekleri sunar. Koşullar bankadan bankaya değişir.

Mevduat faizinden vergi kesilir mi?

Evet, mevduat faizi ve katılma hesabı kâr payından yasal oranlarda stopaj kesilir. Oranlar dönemsel olarak değişebildiği için bankanızdan güncel bilgiyi alın.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

İlgili HaberKredi kartında asgari ödeme tuzağı: Borç neden kapanmıyor?