Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bazı özel durumlarda çalışanlara yaş şartı olmadan veya çok daha erken emeklilik imkânı sunuyor. 2025 itibarıyla gündeme gelen bu istisnalar, malulen emeklilikten engelli çocuğu olan annelere kadar farklı avantajlar içeriyor.
Türkiye’de genel emeklilik sistemi, prim gün sayısı ve yaş şartının birlikte tamamlanmasını gerektiriyor. Ancak SGK, kişilerin sağlık durumu, bakım sorumlulukları ve sigorta başlangıç tarihleri gibi kriterleri dikkate alarak bazı esnek çözümler sunuyor. Bu nedenle “yaş beklemeden emeklilik” konusu milyonlarca çalışan tarafından yakından takip ediliyor.
1.800 Günle Malulen Emeklilik
Malulen emeklilik, çalışma gücünün en az %60’ını kaybeden sigortalılar için önemli bir hak. Bu kişiler, 1.800 prim günü ve en az 10 yıllık sigortalılık süresini tamamladıklarında, yaşa bakılmaksızın emekli olabiliyor.
Önemli bir istisna, başkasının bakımına muhtaç kişileri kapsıyor. Bu durumda yalnızca 1.800 gün prim yeterli kabul ediliyor; 10 yıllık sigortalılık şartı aranıyor. Ağır hastalık veya kalıcı iş gücü kaybı yaşayanlar için bu düzenleme, hayati bir gelir güvencesi sağlıyor.
Engelli Çocuğu Olan Anneler İçin Kolaylık
SGK, engelli çocuğu olan kadın çalışanlara erken emeklilik avantajı sağlıyor. Bu kapsamda annenin ödediği primlerin %25’i toplam prim gününe ekleniyor ve emeklilik yaşı da düşüyor. Böylece kadın çalışanlar, prim gününü daha kısa sürede tamamlayarak daha erken emekli olabiliyor.
1999 Öncesi Sigortalılara Özel Kolaylık
8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olanlar, SGK sisteminde avantajlı bir grup oluşturuyor. Bu kişiler, 3.600 prim gününü tamamladığında:
-
Kadınlar için 49 yaş,
-
Erkekler için 55 yaş
şartıyla emekli olabiliyor. Normalde 5.000 ila 7.000 gün prim gerektiren emekliliğe kıyasla, bu düzenleme düşük primle emeklilik imkânı sunuyor ve EYT kapsamı dışındaki çalışanlar için de önemli bir alternatif oluşturuyor.
1999 Sonrası Sigortalılar İçin Alternatifler
1999 sonrası sigorta başlangıcı olan çalışanlarda prim gününü doldurmak tek başına yeterli olmuyor; yaş şartı mutlaka uygulanıyor. Ancak bu grup için bazı telafi yolları mevcut:
-
Kadınlar için doğum borçlanması,
-
Erkekler için askerlik borçlanması,
sigorta başlangıcını geriye çekerek emeklilik yaşını birkaç yıl erkene alabiliyor. Özellikle birden fazla çocuğu olan kadınlar, bu yöntemle daha erken emekli olabiliyor.
