Vitrindeki Ürünü Satmayan İşletmelere Ceza Geliyor

Ticaret Bakanlığı, vitrin, raf ve internet sitelerinde sergilenen ürünleri geçerli bir neden olmadan tüketiciye satmayan işletmelere yönelik denetimleri sıkılaştırdı. 2026 yılında uygulanacak düzenlemeye göre işletmelere ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u oranında idari para cezası kesilecek. Ceza tutarı 3 bin 973 liranın altında olamayacak.

Tüketiciyi Cezbeden Ürüne Yeni Koruma

Ticaret Bakanlığı, tüketiciyi uygun fiyatlı bir ürünle mağazaya veya internet sitesine çekip daha pahalı ürünlere yönlendiren uygulamalara karşı harekete geçti. Kamuoyunda "yemleme ve değiştirme" olarak bilinen yönteme başvuran işletmeler denetimlerin odağına alınacak.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, satışa sunulduğu açıkça görülen bir ürünün haklı bir gerekçe olmadan tüketiciye verilmemesi durumunda işletmelere yaptırım uygulanacak.

"Stok Bitti" Gerekçesi Her Durumda Geçerli Olmayacak

Özellikle mobilya, elektronik, otomotiv, hazır giyim ve emlak sektörlerinde karşılaşılan bazı uygulamalar mercek altına alınacak. İşletmelerin "az önce satıldı", "stok tükendi", "teşhir ürünü" veya "sistem güncellenmedi" şeklindeki ifadeleri tek başına satıştan kaçınmak için yeterli gerekçe sayılmayacak.

Ürünün satışa kapalı olması için üzerinde "satılık değildir", "numunedir" veya "satılmıştır" gibi açık bir ibarenin bulunması ya da ürünün hasarlı olduğunun belgelenmesi gerekecek.

Kampanyalı ve stokla sınırlı ürünlerde ise stok miktarı ile kampanya koşullarının tüketiciye önceden açık şekilde bildirilmesi önem taşıyacak.

Ceza Ürün Fiyatına Göre Hesaplanacak

Yeni uygulamada idari para cezası, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u üzerinden hesaplanacak. Ancak hesaplanan tutar 3 bin 973 liranın altında kalırsa işletmeye bu miktarın altında ceza uygulanamayacak.

Örneğin 2 bin liralık bir ürünün satışından kaçınılması halinde yüzde 10'luk hesaplama 200 lira olsa da uygulanacak ceza 3 bin 973 lira olacak. 40 bin liralık bir üründe ceza 4 bin liraya, 150 bin liralık bir üründe ise 15 bin liraya ulaşabilecek.

İhlalin birden fazla tüketiciye yönelik tekrarlanması halinde her işlem için ayrı yaptırım uygulanabilecek. Mevzuata aykırı uygulamaların niteliğine göre yanıltıcı reklam ve aldatıcı ticari uygulamalara ilişkin ek yaptırımlar da gündeme gelebilecek.

Tüketici Elindeki Kanıtları Saklamalı

Uzmanlar, vitrinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatının farklı olması veya ürünün tüketiciye satılmaması halinde durumun belgelenmesini öneriyor. Tüketiciler, ürün etiketi, ilan görüntüsü ve internet sitesindeki ekran görüntüsü gibi kanıtları saklayarak şikayette bulunabilecek.

Yaşanan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetleri de başvurulabilecek merciler arasında yer alıyor.

Beş Sektör Yakından İzlenecek

Denetimlerde özellikle rekabetin yoğun olduğu sektörlere ağırlık verilmesi bekleniyor. Mobilya mağazalarında teşhir ürünlerinin, elektronik sektöründe kampanyalı cihazların, otomotivde uygun fiyatlı araçların, giyimde indirimli ürünlerin ve emlak sektöründe düşük fiyatlı ilanların satıştan kaçınma uygulamalarında öne çıktığı belirtiliyor.

Ticaret Bakanlığı'nın düzenlemeyle birlikte tüketicilerin ilan ve etiketlerde gördüğü fiyat ile karşılaştıkları gerçek satış koşulları arasındaki farklılıkları azaltmayı ve yanıltıcı uygulamaların önüne geçmeyi hedeflediği bildirildi.