Avrupa'da Booking.com'a karşı yürütülen toplu tazminat sürecinin Türkiye ayağı da başladı. Yüksek komisyon oranları nedeniyle zarar gördüğünü düşünen Türk otelleri, uluslararası davaya dahil olabilecek.
2004-2025 yılları arasında Booking.com üzerinden faaliyet gösteren 21 binden fazla konaklama tesisinin bulunduğu Türkiye'de, tüm otellerin sürece katılması halinde yaklaşık 3 milyar euroluk tazminat potansiyeli olduğu belirtiliyor.
Türkiye'deki Oteller İçin Dava Süreci Başladı
Avrupa Otelciler, Restoranlar ve Kafeler Birliği (HOTREC) ile Avrupa genelindeki 30'dan fazla ulusal otel kuruluşunun destek verdiği tazminat süreci, Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülüyor.
Türkiye'de ise Booking.com'un komisyon uygulamalarından zarar gördüğünü belirten otellerin bu sürece katılmasının önü açıldı. Hukuki süreçte Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı destek sağlarken, konaklama sektöründeki uzmanlığıyla Armin Zerunyan da çalışmalara katkıda bulunuyor.
Tazminat Potansiyeli 3 Milyar Euroya Ulaşıyor
Türkiye'de 2004-2025 döneminde Booking.com'a kayıtlı 21 bini aşkın tesis bulunduğu belirtiliyor. Tüm tesislerin davaya dahil olması durumunda Türkiye açısından hesaplanan tazminat tutarı yaklaşık 3 milyar euroya ulaşabilecek.
Otellerin yalnızca yüzde 10'unun sürece katılması halinde ise 450-500 milyon euro civarında bir tazminat potansiyelinden söz ediliyor.
Booking.com'un Komisyonları Tartışma Konusu
Türkiye'de Booking.com'un komisyon uygulamaları ilk kez 2017 yılında Rekabet Kurulu'nun gündemine geldi. Kurul, şirketin bazı uygulamalarında rekabet kurallarının ihlal edildiği yönünde değerlendirmede bulundu.
Avrupa'daki sürecin önemli dönüm noktalarından biri ise Avrupa Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararı oldu. Mahkeme, Booking.com'un bazı uygulamalarının Avrupa Birliği rekabet hukukuna aykırı olduğuna hükmetti.
Bu kararın ardından Avrupa'daki otellerin geçmiş dönemlerde uğradığı zararların karşılanmasına yönelik toplu tazminat süreci başlatıldı.
Komisyon Oranlarının Yüzde 30'a Çıktığı Belirtiliyor
Süreç kapsamında otellerin temel itirazının Booking.com ile ticari ilişkinin tamamen sona erdirilmesi olmadığı belirtiliyor. Asıl tartışmanın, platformun sahip olduğu pazar gücü ve otellerden aldığı yüksek komisyonlar üzerinde yoğunlaştığı ifade ediliyor.
Özellikle bağımsız ve orta ölçekli işletmelerin bazı durumlarda yüzde 25-30 seviyelerine ulaşan komisyonlarla çalışmak zorunda kaldığı aktarılıyor.
Dava 2-3 Yıl Sürebilir
Türkiye'deki tazminat sürecinin 2027 yılında başlaması ve yaklaşık 2-3 yıl devam etmesi bekleniyor. Tarafların uzlaşma yoluna gitmesi durumunda ise sürecin daha kısa sürede tamamlanabileceği değerlendiriliyor.
Davanın sonucunun yalnızca otellerin geçmişte ödediği komisyonların telafisi açısından değil, sektörün gelecekteki maliyetleri bakımından da önem taşıdığı belirtiliyor.
Komisyon oranlarının düşmesi halinde oteller üzerindeki maliyet baskısının azalabileceği ve bunun özellikle yoğun turizm dönemlerinde oda fiyatlarına da yansıyabileceği ifade ediliyor.
Booking.com Ve Airbnb İçin Yeni Düzenleme Hazırlığı
Türkiye'de dijital konaklama platformlarını ilgilendiren ayrı bir düzenleme de gündemde bulunuyor. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifinin yasalaşması halinde Booking.com, Airbnb ve benzeri yabancı merkezli platformların Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için izin belgesi alması gerekecek.
Teklifte iki yıl geçerli olması planlanan izin belgesi için 5 milyon liralık bedel öngörülüyor. Ayrıca izin alan platformların satış bedeli üzerinden yüzde 17'nin üzerinde komisyon alamaması planlanıyor.
Düzenlemenin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi bekleniyor.
Oteller Ticari Yaptırım Endişesi Taşıyor
Bazı Türk otellerinin ise davaya katılmaları halinde Booking.com tarafından ticari yaptırımla karşılaşabilecekleri konusunda endişe taşıdığı belirtiliyor.
Sürece ilişkin değerlendirmelerde, Avrupa'da 15 binden fazla otelin Booking.com ile ticari ilişkisini sürdürürken toplu davaya katıldığı ve bu nedenle platformdaki hesaplarının kapatılmadığı ya da iş hacimlerinde kayıp yaşamadığı ifade ediliyor.
Toplu dava modeli kapsamında Türkiye'den katılacak otellerin de sürecin son aşamasına kadar anonim kalabileceği belirtiliyor. Ancak tazminat hesabının yapılabilmesi için otellerin Booking.com'a geçmiş dönemlerde ödediği komisyonları gösteren faturaları sunması gerekiyor.
Tazminat Süreci Tüketicileri De Etkileyebilir
Komisyon oranlarının düşürülmesi halinde oluşacak etkinin yalnızca otel işletmeleriyle sınırlı kalmayabileceği değerlendiriliyor. Otellerin maliyetlerinin azalmasının, uzun vadede konaklama fiyatlarına da yansıması ve tüketicilerin daha uygun fiyatlarla karşılaşması ihtimali bulunuyor.
