Kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasının zorunlu hale getirilmesine yönelik çalışma, gayrimenkul sektörü ve tüketici temsilcilerinden destek gördü. Uygulamanın kayıt dışılığın azaltılması, sahte sözleşmelerin önlenmesi ve tarafların haklarının daha güvenli şekilde korunması açısından önemli katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Kira Sözleşmeleri Dijital Ortama Taşınıyor
Hazine ve Maliye Bakanlığının kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışması, sektörde olumlu karşılandı. Halihazırda e-Devlet üzerinden sunulan hizmetin kapsamının genişletilmesiyle kira işlemlerinin daha güvenli ve kayıtlı şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
Uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024'te hayata geçirilmişti. Bu sistemde taşınmaz sahibi tarafından hazırlanan kira sözleşmesi, kiracı ve varsa kefilin e-Devlet üzerinden onayına sunuluyor.
İkinci aşamaya ise 9 Mayıs 2025'te geçildi. Böylece emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak tarafların onayına sunabilmeye başladı.
Sözleşmelere Barkodlu Belge Kolaylığı
Sistem üzerinden hazırlanan sözleşmelerde çeşitli bilgi ve belge işlemleri de dijital olarak gerçekleştirilebiliyor. Onaylanan sözleşmelerdeki yazım, rakam veya bilgi girişine ilişkin maddi hatalar belirli süre içerisinde düzeltilebiliyor.
Ayrıca tarafların iletişim bilgileri, kira bedeli ve ödeme bilgileri güncellenebiliyor. Oluşturulan sözleşmeler için zaman damgalı ve barkodlu belge hazırlanırken, belgelerin e-Devlet üzerinden doğrulanması da mümkün oluyor.
Sahte Sözleşmelerin Önüne Geçilebilir
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, sistemin zorunlu hale gelmesinin sahte sözleşmelerin önlenmesi açısından önemli olduğunu belirtti.
Akdoğan, dijital sistem sayesinde sözleşmelerin kaybolma riskinin ortadan kalkacağını, tarafların ve kira bedellerinin kayıt altına alınacağını ifade etti. Sistemin aynı zamanda uyuşmazlıklarda sözleşmenin tarihi ve içeriğinin ispatlanmasını kolaylaştıracağını belirten Akdoğan, uygulamanın Türkiye'nin gerçek kira verilerinin oluşturulmasına da katkı sağlayabileceğini kaydetti.
Ancak tüm kira ilişkilerinin tek bir standart şablona sığmasının mümkün olmayabileceğine dikkat çeken Akdoğan, özel şartlar, depozito, demirbaşlar, tahliye taahhüdü ve ticari kiralamalar gibi farklı durumlar için sistemin daha esnek hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kayıt Dışılıkla Mücadele Güçlenebilir
Akdoğan, kira bedellerinin merkezi bir sistem üzerinden kayıt altına alınmasının kayıt dışı kira gelirleriyle mücadeleyi kolaylaştırabileceğini ifade etti.
E-kira sözleşmesinin yalnızca dijital bir belge niteliği taşımadığını belirten Akdoğan, uygulamanın kira piyasasının şeffaflaşmasına ve vergi denetimlerinin güçlenmesine de katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
Sektör Temsilcilerinden Güven Ve Şeffaflık Vurgusu
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin de uygulamanın kira piyasasında güven ve şeffaflığı artıracağını söyledi.
Şahin, kira sözleşmelerinin merkezi ve güvenli bir altyapı üzerinden hazırlanmasının hem kiracılar hem de mülk sahipleri açısından önemli bir kazanım olacağını belirtti. Sistemin zorunlu hale gelmesiyle taşınmaz sahipliği ve taraf bilgilerinin doğrulanmasının kolaylaşacağını ifade eden Şahin, böylece sahte ilan ve yetkisiz kiralama riskinin azaltılabileceğini kaydetti.
Emlak danışmanlarının sistem içerisindeki rolünün de önemli olduğunu belirten Şahin, yetki belgeli profesyonellerin sürece daha fazla dahil edilmesinin kira işlemlerinin mevzuata uygun ve güvenli şekilde yürütülmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Dijital Sistemin Yaygınlaşması İçin Eğitim Gerekiyor
Şahin, uygulamanın daha geniş kesimler tarafından kullanılabilmesi için bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Özellikle hisseli taşınmazlar, birden fazla kiracı veya mülk sahibi, kefil ve şirket kiralamaları gibi farklı senaryoların sistem içerisinde daha kapsamlı şekilde ele alınmasının önem taşıdığını belirtti.
Elektronik ortamda yapılan işlemlerin tarafların aynı anda aynı yerde bulunma zorunluluğunu da ortadan kaldırdığını ifade eden Şahin, zaman damgalı ve doğrulanabilir belgelerin ileride yaşanabilecek kira anlaşmazlıklarında önemli bir kayıt oluşturacağını söyledi.
Tüketici Temsilcilerinden Uyarı
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük ise e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi hazırlanmasının özellikle belge güvenliği ve sözleşmelere yeniden ulaşabilme açısından önemli avantajlar sunduğunu belirtti.
Bununla birlikte, belirli yaş grubundaki vatandaşların e-Devlet kullanımında zorluk yaşayabileceğine dikkat çeken Küçük, uygulama zorunlu hale getirilmeden önce toplumun bilgilendirilmesi ve dijital kullanım konusunda desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Küçük, tarafların sözleşmeyi onaylamadan önce inceleyebilecekleri bir sürenin bulunmasının da faydalı olacağını belirterek, dijital kira sözleşmelerinin kayıtlı ekonomiye ve belgelerin güvenli şekilde muhafaza edilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.
