Konut, iş yeri veya otomobil sahibi olmak isteyenlerin banka kredilerine alternatif olarak kullandığı tasarruf finansman sisteminde önemli değişiklikler hayata geçiriliyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) aldığı kararlar, 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak.
Yeni düzenlemeyle aktif sözleşme sayısından finansman limitlerine, yüksek tutarlı sözleşmelerden fonların değerlendirileceği yatırım araçlarına kadar sistemin birçok alanında yeni kurallar getiriliyor.
Bir Kişi En Fazla İki Aktif Sözleşme Yapabilecek
Yeni dönemde bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif tasarruf finansman sözleşmesi sayısı ikiyle sınırlandırılacak.
Buna göre aynı kişi adına en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesi yapılabilecek. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanacak.
İki aktif sözleşmesi bulunan bir kişinin bunları en fazla bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı şeklinde oluşturabilmesine izin verilecek.
Taşıt Finansmanında Üst Limit 6,25 Milyon TL'ye Çıkıyor
Düzenlemeyle birlikte finansman tutarlarında da önemli değişiklikler yapılacak. Taşıt finansmanı sözleşmelerinde kişi veya risk grubu bazında azami tutar 6 milyon 250 bin TL olarak uygulanacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst limit 62 milyon 500 bin TL olacak. Bir kişi ya da risk grubuna ait sözleşmelerin toplam tutarı da aynı şekilde 62 milyon 500 bin TL'yi aşamayacak.
Yüksek Tutar Sınırları Yeniden Belirlendi
Yeni düzenlemede yüksek tutarlı sözleşmeler için belirlenen eşikler de artırıldı.
Taşıt finansmanında yüksek tutarlı sözleşme sınırı 2 milyon 509 bin 800 TL'den 5 milyon TL'ye yükseltildi. Konut ve çatılı iş yeri finansmanında ise daha önce 6 milyon 274 bin 500 TL olan eşik 12 milyon 500 bin TL'ye çıkarıldı.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının, aynı dönemde imzalanan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı normal şartlarda yüzde 5'i geçemeyecek.
1 Ocak 2025 sonrasında kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Fonların Kullanılabileceği Alanlar Sınırlandırıldı
Tasarruf finansman şirketlerinin fon havuzlarında ve şirket hesaplarında bulunan kaynakların değerlendirileceği alanlara da sınırlama getirildi.
Yeni kurallar kapsamında söz konusu kaynakların yalnızca katılım bankalarındaki Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen belirli Türk lirası kira sertifikalarında ve risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilmesine izin verilecek.
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri, fonların daha düşük riskli ve gerektiğinde hızlı şekilde nakde çevrilebilecek alanlarda tutulmasını sağlamak olacak.
Getirisiz Bekleyen Fonlara Sınır
Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekleyen para miktarı için de sınır getiriliyor.
Buna göre günlük getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşamayacak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası EFT sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan tutarlar ise hesaplamaya takip eden gün dahil edilecek.
Tasarruf Finansman Sisteminde Ödemeler Nasıl İşliyor
Tasarruf finansman şirketlerinde hizmet bedeli, finansman tutarına bağlı olarak belirleniyor. Bunun yanında tapu harcı, ipotek masrafları ve araç devir işlemlerindeki noter ücretleri gibi yasal giderler de müşteriler tarafından karşılanıyor.
Otomobil finansmanında 60 aya, konut finansmanında ise 120 aya kadar ödeme seçenekleri sunulabiliyor.
Sistemde teslimat sürecinin önemli unsurlarından biri, finansman tutarının yüzde 45'lik bölümünün tamamlanması olarak öne çıkıyor.
1 Milyon TL'lik Finansmanda Vade Uzadıkça Teslimat Süresi Değişiyor
Örneğin 1 milyon TL'lik bir otomobil finansmanında, peşinatsız 12 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 83 bin 333 TL oluyor. Yüzde 45'lik bölümün 6. ayda tamamlanmasıyla kalan 550 bin TL'lik finansman bu aşamada karşılanıyor.
24 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 41 bin 666 TL'ye düşerken yüzde 45'lik seviyeye 11. ayda ulaşılıyor.
36 aylık vadede aylık ödeme yaklaşık 27 bin 777 TL oluyor ve gerekli eşik 16. ayda tamamlanıyor. 48 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 20 bin 833 TL'ye inerken teslimat için gereken seviyeye 22. ayda ulaşılıyor.
60 aylık seçenekte ise aylık ödeme yaklaşık 16 bin 666 TL seviyesine düşüyor. Yüzde 45'lik eşik 27. ayda tamamlanıyor.
Uzun Vadeli Planlarda Enflasyon Riski Bulunuyor
Tasarruf finansman sisteminde teslimat gerçekleşene kadar yapılan ödemelere kar payı işletilmiyor. Bu nedenle özellikle uzun vadeli ve peşinatsız planlarda biriken paranın enflasyon karşısında değer kaybetmesi söz konusu olabiliyor.
Aynı zamanda araç veya konut fiyatlarının ödeme süreci içerisinde yükselmesi, ihtiyaç duyulan finansman tutarının artmasına neden olabileceğinden tüketicilerin sözleşme koşullarını ve teslimat süresini dikkatle değerlendirmesi önem taşıyor.
