Emekli Maaşı Sistemi Üzerine Önemli Değişiklikler
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, TGRT Haber'in canlı yayınında emekli maaşı sisteminde önemli bir reformun planlandığını açıkladı. En düşük emekli maaşının 20 bin liraya çıkarılmasının ardından, prim gün sayıları arasındaki farkın maaşlara yansıması için yeni bir düzenleme başlatıldığı belirtildi.
Bal, en düşük emekli aylığının ilk kez 2019 yılında gündeme geldiğini hatırlatarak, bu rakamın zamanla nasıl yükseldiğini vurguladı. Bal, "En düşük emekli maaşı, özellikle 2008 sonrası aylık bağlama oranlarının düşmesiyle düşük kök ücretlerin bağlanmaya başlaması nedeniyle ortaya çıktı. Hükümet, yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla bu kararı aldı ve tüm emeklilerin en azından belirli bir seviyeye ulaşmasını sağladı" ifadesini kullandı.
Uygulamanın Genişlemesi ve Sonuçları
Bal, uygulamanın kapsamının genişlediğini ancak bunun olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Uygulamanın başlangıcında yaklaşık 1 milyon kişinin en düşük emekli maaşı aldığına dikkat çeken Bal, bu sayının günümüzde 5 milyona ulaştığını belirtti.
Yeni bir düzenlemenin kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Bal, sistemin kademeli bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de bu adaletsizliğe dikkat çektiğini hatırlatan Bal, mevcut sistemde prim gün sayısı ile maaş arasında büyük bir uçurum bulunduğunu ifade etti.
Düzenleme Önerileri ve Kök Maaşlar
Bal, yapılacak düzenlemeyle az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene ise çok maaş verilmesi gerektiğini belirtti. Ancak, hiçbir emekli maaşının 20 bin liranın altında olmaması gerektiğini vurguladı. Kök maaşların hala oldukça düşük seviyelerde olduğunu ifade eden Bal, 11-12 bin lira kök ücretlerin varlığını ve açlık sınırının 30 bin lira olduğunu söyledi.
Bal, şu anda 20 bin liranın hazine desteğiyle sağlandığını belirterek, bu durumun sürdürülebilir olmadığını ifade etti. Düşük maaş alan emeklilere gelir desteği sağlanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, en düşük emekli maaşı artışlarının, daha yüksek prim ödeyen emeklilerde ciddi bir rahatsızlık yarattığını da sözlerine ekledi.
Örneklerle Sorunun Anlatılması
Murat Bal, sorunun temelini basit bir örnekle açıkladı. "1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışırken yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz. 2008 sonrasında ise 10 bin lira maaşla emekli olduğunuzda 3.500 lira emekli maaşı bağlanır hale geldi. Çünkü aylık bağlama oranı ciddi şekilde düşürüldü" diyerek durumu net bir şekilde özetledi.
Bu durumun özellikle 9000 prim günüyle emekli olan BAĞ-KUR’lular için büyük hak kaybına yol açtığını belirtti. Memur emeklileri ile SSK ve BAĞ-KUR emeklileri arasındaki maaş farkına da değinen Bal, "Bu dönem memur emeklisi zammı toplu sözleşmeden kaynaklanıyor. Geçen yıl ise SSK ve BAĞ-KUR emeklileri daha yüksek maaş almıştı" diyerek aradaki farkın sebeplerini açıkladı.
Bal, SGK bünyesinde bu konuda bir çalışmanın sürdüğünü belirterek, yakın zamanda yeni düzenlemenin kamuoyuna açıklanmasını beklediğini ifade etti. "Bence iyi ve hakkaniyetli bir düzenleme gelecek. En kritik konu, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi" şeklinde konuştu.
BIST piyasalarında oluşan tüm verilere ait telif hakları tamamen BIST'e ait olup, bu veriler tekrar yayınlanamaz. Pay Piyasası, Borçlanma Araçları Piyasası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası verileri BIST kaynaklı en az 15 dakika gecikmeli verilerdir.
SPK'nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı:
