Doğa İçin Finans Durum Raporu
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından hazırlanan "Doğa İçin Finans Durum Raporu", küresel finans sisteminin çevre dostu bir ekonomik yapıya geçişi için gerekli adımları ve uygulanabilecek politikaları açıkladı.
Rapora göre, doğaya olumsuz etki eden yatırımların toplamı 7,3 trilyon dolara erişti. Bu miktarın 2,4 trilyon doları devlet destekleri ile, 4,9 trilyon doları ise özel sektör yatırımları ile sağlanmaktadır. Bu yatırımlar arasında arazi bozulumu, aşırı su tüketimi ve ekosistem tahribatı yer almaktadır.
Devlet ve Özel Sektör Yatırımları
Devlet destekleri genellikle fosil yakıt, tarım ve su kullanımı üzerinde yoğunlaşırken, özel sektör yatırımları sanayi ve enerji alanlarına yönelmektedir.
Öte yandan, doğayı korumaya yönelik çözümlere yapılan yatırımlar, yalnızca 220 milyar dolar seviyesinde kalmıştır. Bu miktarın 197 milyar doları, yani yaklaşık %90'ı kamu kaynaklarından sağlanırken, özel sektörün katkısı %10 ile sınırlı kalmıştır.
Yatırımlar ve Doğaya Etkisi
Özel sektörün doğayı koruma projelerine yaptığı yatırımlar sınırlı düzeyde kalmıştır. Doğaya verilen zararı telafi etmek amacıyla 7 milyar dolar, çevre standartlarına uygun sertifikalı tedarik zincirlerine 4 milyar dolar ve biyoçeşitlilik odaklı tahvillere yaklaşık 5 milyar dolar aktarılmıştır. Ayrıca, doğa temelli karbon piyasalarının büyüklüğü 1,3 milyar dolar olarak kaydedilmiştir.
Raporda, doğayı korumak için harcanan her 1 dolara karşılık doğaya zarar veren faaliyetlere 30 dolardan fazla kaynak aktarıldığı vurgulanmıştır. Bu durum, çevre dostu yatırımların doğanın korunması için gereken dönüşüm açısından oldukça yetersiz kaldığını göstermektedir.
Rapora göre, 1992’de Rio de Janeiro’da kabul edilen ve iklim krizi, biyoçeşitlilik kaybı ile çölleşmeyle mücadeleyi kapsayan uluslararası sözleşmelerin yerine getirilmesi için doğa temelli çözümlere yönelik yatırımların önemli ölçüde artırılması gerekmektedir.
Mevcut finansmanın 2030 yılına kadar yaklaşık 2,5 kat artarak 571 milyar dolara, 2050 yılına kadar ise 771 milyar dolara ulaşması gerektiği ifade edilmektedir.
Ekosistemler ve Kentsel Yeşil Alanlar
Raporda, iklim krizi ve biyoçeşitlilik kaybıyla mücadelede kritik öneme sahip olan ormanlar ve okyanusların hala yetersiz finansman aldığına dikkat çekilmektedir. Ayrıca, kentlerin ısı adası etkisini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla kentsel yeşil alan yatırımlarının acil olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Tarım alanına yönlendirilen finansmanın, toprağı tüketen üretim modellerinden; toprak sağlığını güçlendiren, su tutma kapasitesini artıran ve besin döngüsünü destekleyen onarıcı yöntemlere kaydırılması gerektiği de raporda yer almaktadır.
