Fitre Hakkında Detaylı Bilgiler
Diyanet İşleri Başkanlığı, fitre ile ilgili tüm ayrıntıları kamuoyuna sundu. Fitre nedir, verilme zamanı ve miktarı, kimlere verileceği gibi soruların yanıtları netlik kazandı. İslam toplumu için büyük öneme sahip olan fitre hakkında merak edilen hususlar ve bilinmesi gerekenler şu şekildedir:
Fitre Miktarı ve Zamanı
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 2026 yılı Ramazan ayından 2027 yılı Ramazan ayına kadar geçerli fitre miktarını 240 TL olarak belirlemiştir.
Halk arasında fitre olarak bilinen fıtır sadakası, insan olmanın ve Ramazan bayramına ulaşmanın bir şükrü olarak, zengin olan Müslümanların Ramazan ayının sonunda belirli kimselere vermekle yükümlü olduğu bir sadakadır. Bu yükümlülük, sünnetle sabitlenmiştir.
Fitre Yükümlülüğü ve Verilmesi Gerekenler
Birey, kendi fitresinin yanı sıra küçük çocuklarının fitrelerini de vermekle mükelleftir. Hz. Peygamber (s.a.s.), her Müslümanın köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek fark etmeksizin fitre vermesi gerektiğini belirtmiştir.
Fıtır sadakası verme zamanı Ramazan Bayramı'nın birinci günü olarak belirlenmiş olsa da, bayramdan önce verilmesi daha faziletlidir. Bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmektedir. Ancak, bayram günü ya da sonrasında da verilebilir; fakat bayramdan sonraya bırakılması mekruh sayılmaktadır.
Şâfiî mezhebine göre, fitre, meşru bir mazeret yoksa bayramın birinci günü gün batımından sonra verilmesi haramdır. Ramazan’ın ilk günlerinde de fitre vermek caizdir.
Fitre Kime Verilir, Kime Verilmez?
Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilmelidir. Bu bağlamda, fitre, zekât ve fidye gibi yardımların doğrudan ya da dolaylı olarak verilmesi gereken kişiler arasında olmaması gerekmektedir. Dolayısıyla, bir kimse bu yardımları kendi usûl ve fürûuna veremez.
Hanefî mezhebine göre, fitre verilmeyenler şunlardır:
- Ana, baba, büyük anne ve büyük babalar
- Oğul, oğulun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklar
- Eşler
- Zengin olanlar, yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiler
- Babasının zengin olduğu ergen olmayan çocuklar
Şâfiî mezhebi ve İmam Ebû Yûsuf’a göre, fitre Müslüman olmayanlara da verilmez.
Geç Kalınmış Fitrelerin Ödenmesi
Sadaka-i fıtır, vaktinde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olup, zamanında ödenmemişse, bu fitrelerin en kısa sürede ödenmesi gerekmektedir.
Fitre yükümlülüğü, İmam Şâfiî, Ahmed b. Hanbel ve İmam Mâlik’e göre Ramazan’ın son günü güneşin batmasıyla, İmam Ebû Hanîfe’ye ve diğer bazı müçtehit imamlara göre ise bayram günü tan yerinin ağarmasıyla gerçekleşir. Bununla birlikte, fitre Ramazan ayı içinde de verilebilir ve bayramdan önce verilmesi daha uygundur.
Bayram günlerinde fitre verilmemişse, bu durum mümkün olan ilk fırsatta ödenmelidir. Zamanında ödenmeyen fitreler, ilk fırsatta ödenmelidir.
Şâfiî mezhebine göre, fitre Ramazan’ın ilk günlerinde verilmesi caizdir, ancak bayramın birinci gününün gün batımından sonraya bırakılması haramdır. Çoğunlukla fakihler, fitre ödemesinin bayramdan sonraya bırakılmasını mekruh saymakta, bazıları ise bunu haram olarak değerlendirmektedir.
