Geçim maliyetlerindeki yükseliş, hane bütçelerini zorlamaya devam ediyor. Günlük ihtiyaçlardan büyük harcamalara kadar birçok kalemde kredi kullanımı artarken, milyonlarca vatandaş borç yükü altında bulunuyor.
31 Temmuz itibarıyla tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarından oluşan toplam borç tutarının 6 trilyon 852 milyar lirayı geçtiği belirtildi. Geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 4 trilyon 704 milyar lira seviyesinde olan borç miktarı, bir yıl içinde yaklaşık 2,1 trilyon lira arttı.
Bireysel kredi kullananların sayısı 44,3 milyona ulaşırken, kişi başına düşen ortalama borç miktarı yaklaşık 155 bin lira seviyesine yükseldi.
İhtiyaç kredilerindeki büyüme de dikkat çekti. Bu alandaki toplam bakiye 2 trilyon 572 milyar liraya ulaşırken, vatandaşların kredi kullanımındaki artış devam etti.
Kredi kullanımındaki yükselişin yalnızca yeni harcamalardan kaynaklanmadığı belirtiliyor. Araştırmalara göre birçok vatandaş, mevcut borçlarını çevirebilmek için yeni kredi seçeneklerine başvuruyor.
İhtiyaç kredisi araştıran kişilerin önemli bir bölümünün amacı, yeni bir harcama yapmak yerine mevcut borçlarını yönetmek olarak öne çıkıyor.
Verilere göre kredi arayanların yaklaşık yüzde 55-57’si borçlarını düzenlemek, yüzde 36-38’i ise günlük ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kredi kullanmayı planlıyor.
Vatandaşların kredi taleplerinde özel harcamalar da önemli yer tutuyor. Özellikle tatil ve düğün dönemlerinde kredi başvurularında artış yaşandığı ifade ediliyor.
Tatil kredisi taleplerinin yıl içerisinde belirli dönemlerde yükseldiği, düğün kredilerine yönelik başvuruların ise özellikle yılın ilk aylarında yoğunlaştığı belirtiliyor.
Borçluluk artışının yanında geri ödeme sorunları da büyüyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre ihtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranı yüzde 6,1 seviyesine çıkarak son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bireysel kredi kartlarında ise takibe dönüşüm oranı yüzde 5,3 olarak gerçekleşti. Bankacılık sektörünün genel takip oranının yaklaşık yüzde 3 seviyesinde kalmasına rağmen, ihtiyaç kredileri ve kredi kartlarındaki yüksek oranlar dikkat çekti.
Ekonomik koşullar nedeniyle kredi ve kredi kartı kullanımının arttığı belirtilirken, artan borç yükünün vatandaşların ödeme kapasitesi üzerinde baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, gelir-gider dengesinin korunması ve uzun vadeli borçlanmalarda dikkatli olunması gerektiğine vurgu yapıyor.