Türkiye’de hastalar, temel sağlık ihtiyaçları arasında yer alan ilaçlara erişimde büyük sıkıntı yaşıyor. Ekonomik zorluklar, ilacın ruhsatlandırma sürecinin uzunluğu ve kamunun geri ödeme listesinde yer almaması nedeniyle Türkiye, Avrupa’daki 36 ülke arasında son sırada bulunuyor. Özellikle yenilikçi ilaçlara erişimde yaşanan kriz dikkat çekiyor. Avrupa ülkelerinde bu tür ilaçlara erişim oranı ortalama yüzde 46 civarında iken, Türkiye’de bu oran geçen yıl sadece yüzde 3’e kadar düştü.
173 yenilikçi ilacın Avrupa’daki erişilebilirlik oranı artarken, Türkiye’de 2021’de yüzde 21 olan toplam erişim, 2024’te 8 puanlık düşüşle yüzde 13’e geriledi. Araştırmalar, Türkiye’de yeni ilaçların büyük çoğunluğuna erişim sağlanamadığını ortaya koyuyor; 287 yeni ilacın yalnızca 12’si Türk hastalar için ulaşılabilir durumda. Bu durum, hastaların sağlık hizmetlerinden yeterince faydalanamamasına yol açıyor.
AIFD ve EFPIA tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye’nin sağlık harcamaları OECD ortalamalarının oldukça altında seyrediyor. 2023’te ilaç satışlarının GSYH’ye oranı yalnızca yüzde 0.5 olarak hesaplandı. Uzmanlar, ilaç erişimindeki bu sorunların hem kronik hastalar hem de kritik tedavi gerektiren durumlar için ciddi riskler doğurduğunu belirtiyor. Türkiye’de hastaların temel ilaçlara erişiminin artırılması için geri ödeme sistemlerinin ve ruhsatlandırma süreçlerinin hızlandırılması gerektiği vurgulanıyor. Bu durum, hem hasta sağlığını hem de sağlık sisteminin sürdürülebilirliğini doğrudan etkiliyor