ABD’nin Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan çatışmalar sebebiyle kapanan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması amacıyla müttefik ülkeleri uyardı. Trump, Avrupa ve Çin’in daha fazla sorumluluk alması gerektiğini belirtirken, aksi takdirde NATO’nun geleceğinin “çok kötü” olabileceğini ifade etti.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın, İran savaşı nedeniyle küresel enerji ticaretinin hayati bir unsuru haline geldiğini vurguladı. Avrupa’nın ve Çin’in, boğazın yeniden açılması için ABD’ye destek vermezlerse NATO’nun geleceğinin tehlikeye girebileceğini dile getirdi.
Financial Times’a verdiği bir röportajda, Trump, ABD’nin İran’a karşı askeri harekâtlarını sürdürürken, diğer ülkelerin de petrol ticaretinin güvenliği için sorumluluk alması gerektiğini savundu. Özellikle Avrupa ve Çin’in, Körfez bölgesinden gelen enerjiye bağımlı oldukları için bu yükü ABD ile paylaşmaları gerektiğini belirtti.
Basra Körfezi’nin çıkışında bulunan Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol üreticisi ülkelerin Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’ya enerji ikmali yaptığı kritik bir geçiş noktasıdır. Boğaz, dünya enerji ticaretinin merkezinde yer alarak, Basra Körfezi’ni Hint Okyanusu’na bağlamaktadır.
ABD Enerji Bilgi Dairesi’nin verilerine göre, Hürmüz Boğazı, “dünyanın en önemli petrol geçiş noktası” olarak tanımlanmaktadır. Küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si, yani günde 20 milyon varil civarı petrol bu boğazdan geçmektedir.
Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları hızla artış gösterdi. Uluslararası petrol fiyatları, geçen hafta sonunda varil başına yaklaşık 106 dolara yükselerek, savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 45 artış yaşadı.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin yalnızca ABD’ye ait olmadığını belirtti. “Bu boğazdan yararlanan ülkelerin de olumsuz bir durum yaşanmaması için sorumluluk alması gerekir” diyerek, Avrupa ve Çin’in enerji güvenliği için daha fazla aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Ayrıca, Trump, NATO müttefiklerinin ABD’ye yeterli destek vermediğini ima ederek, ittifaka yönelik eleştirilerini yineledi. Ukrayna’daki savaşa değinerek, ABD’nin Avrupa’ya sağladığı destekten bahsetti ve NATO’nun uzun zamandır tek taraflı bir yapı olduğunu ifade etti.
Trump, müttefiklerin özellikle mayın temizleme gemileri ve deniz güvenliği kapasiteleri gönderebileceğini belirtti. Avrupa ülkelerinin bu alanda ABD’den daha fazla mayın temizleme gemisine sahip olduğunu da dile getirdi.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkesinin savaş karşıtı anayasası nedeniyle Ortadoğu’ya savaş gemisi göndermeyi düşünmediklerini ifade etti. Avustralya hükümeti ise böyle bir talep almadıklarını ve donanma göndermeyeceklerini açıkladı.
Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının, Ortadoğu’daki mevcut küçük deniz misyonunun güçlendirilmesini tartışması bekleniyor, ancak Hürmüz Boğazı’na yönelik doğrudan askeri müdahale konusunda henüz bir karar alınmış değil.
Trump, yalnızca NATO müttefiklerine değil, aynı zamanda Çin’e de net bir mesaj iletti. ABD Başkanı, bu ay sonunda planlanan Pekin ziyaretinin, Çin’in tutumuna bağlı olarak ertelenebileceğini söyledi. Trump, Çin’in petrolünün yaklaşık yüzde 90’ının Hürmüz Boğazı üzerinden sağlandığını belirterek, Pekin’in boğazın yeniden açılması için daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini savundu.