Küresel Tarım Piyasalarında Fiyat Artışları
Küresel tarımsal emtia piyasaları, yeni haftaya büyük fiyat artışlarıyla başladı. Fiyatlardaki bu ani yükseliş, ABD ile Çin arasındaki tarım ürünleri ticaretine yönelik yeni alım taahhütleri ve Orta Doğu'daki artan jeopolitik riskler tarafından yönlendirildi.
Aynı zamanda, enerji maliyetlerindeki artış ve petrol fiyatlarının yükselmesi, bitkisel yağ (palm yağı) pazarında da yukarı yönlü bir hareketlenme sağladı.
ABD-Çin Tarım Anlaşması Piyasalarda Etki Yarattı
Piyasalardaki iyimserlik ve artışın temel nedeni, Beyaz Saray'dan gelen Çin'in ABD'den tarım ürünleri alımlarını artıracağına dair açıklamalar oldu.
17 Milyar Dolarlık Taahhüt: Çin'in 2028 yılına kadar her yıl en az 17 milyar dolarlık Amerikan tarım ürünü alımını kabul ettiği bildirildi. Bu rakam, daha önce açıklanan soya fasulyesi alımlarına ek olarak gerçekleşecek.
Mısır ve Buğdayda Sert Yükseliş: Anlaşmanın mısır ve buğday gibi diğer ürünleri de kapsayacağı beklentisi fiyatları yükseltti. Chicago borsasında mısır kontratları gün içinde yüzde 3,8 artış göstererek son 6 ayın en yüksek günlük artışını kaydetti. Buğday fiyatları yüzde 3, soya fasulyesi ise benzer oranlarda değer kazandı.
Jeopolitik Riskler ve Enerji Maliyetleri Üretimi Zorluyor
Tahıl piyasalarını etkileyen bir diğer önemli faktör, Orta Doğu'da süregelen savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlikler oldu. Bu durum tarım sektörünü iki şekilde etkiliyor:
Gübre ve Üretim Maliyetleri: Bölgedeki istikrarsızlık, enerji ve gübre fiyatlarını artırarak yüksek maliyetli ürünlerin fiyatlarını doğrudan destekliyor.
Biyodizel Talebi ve Palm Yağı: Brent petrol fiyatlarındaki artış, biyodizel üretimine yönelik beklentileri artırdı. Palm yağı, biyoyakıt üretiminde önemli bir hammadde olduğu için petrol fiyatlarındaki artış ve Malezya ringgitindeki değer kaybından faydalanarak son bir ayın en büyük yükselişini yaşadı.
Fiyat Yükselişini Sınırlayan Unsurlar
Fiyatlardaki bu güçlü yükseliş trendine rağmen, bazı faktörler yukarı yönlü hareketi dengelemekte:
Çin'in Temkinli Tutumu: Çin tarafından tarım alımlarıyla ilgili henüz resmi ve net bir açıklama yapılmamış olması, yatırımcıları temkinli olmaya yönlendiriyor.
Zayıf İhracat Verileri: Malezya'nın mayıs ayının ilk yarısındaki palm yağı ihracatı, özellikle Hindistan ve Çin'e yapılan sevkiyatlardaki düşüş nedeniyle yüzde 1,6 azaldı.
Güney Amerika Arzı: Güney Amerika'daki artan soya ve ayçiçeği üretiminin önümüzdeki dönemde küresel pazara daha fazla arz sunması, palm yağı fiyatlarındaki artışı sınırlayan en önemli etken olarak öne çıkıyor.
