2025 Yılı Ticaret Verileri ve Sonuçları
2025 yılına ait veriler, Beyaz Saray’ın Çin’i ekonomik olarak dışlama politikalarının beklenen etkileri yaratmadığını ortaya koydu. Çin’in ihracatı, tarifelerin neden olduğu belirsizliklere rağmen yıllık bazda %5,5 artarak 3,77 trilyon dolara ulaştı. İthalat ise önceki yıla kıyasla değişiklik göstermeyerek 2,58 trilyon dolarda sabit kaldı. Ülkenin dış ticaret fazlası, tarihte ilk kez yıllık bazda 1 trilyon doları geçerek 1,19 trilyon dolara ulaştı ve bu, tüm zamanların en yüksek düzeyi oldu.
Çin’in bu olumlu tabloya karşılık, Amerikan ekonomisi 2025 yılını ağır bir dış ticaret açığı ile kapadı. Öncü verilere göre, ABD'nin toplam ihracatı 3,4 trilyon dolara ulaşırken, özellikle tüketim malları ve enerji ürünlerindeki yüksek talep ile ithalatı 4,4 trilyon dolara yükseldi. Böylece, ABD 2025 yılı dış ticaret dengesinde yaklaşık 1 trilyon dolarlık büyük bir açık vermiş oldu.
Washington Yönetiminin Yaklaşımı
Washington yönetiminin Çin’e yönelik sertleşen tutumunun arkasında, Pekin’in üretim gücünü uluslararası alanda güçlü bir diplomatik silah haline getirmesi yatıyor. Amerikan yönetiminin mücadelesini ağırlıklı olarak Çin’e yönlendirmesi, aslında kendi pazarını koruma çabasından çok, küresel müttefiklik alanındaki kontrolünü kaybetme endişesinden kaynaklanıyor. Başkan Donald Trump’ın ilk aşamada gümrük vergilerini %145 seviyelerine kadar artırması, iki ülke arasındaki ticareti ciddi şekilde olumsuz etkiledi. Ancak asıl kaygı verici gelişme, Çin’in ABD’den boşalan kapasiteyi diğer bölgelere hızla kaydırması oldu. Çin’in ABD’ye ihracatı yıl genelinde %20 azalırken, ASEAN ülkelerine olan ihracatı %13,4 oranında büyüme gösterdi.
Çin’in Avrupa ve Diğer Pazarlar Üzerindeki Etkisi
Avrupa Birliği pazarında da benzer bir artış grafiği çizen Çin, kıta ülkelerine yaptığı ihracatı geçen yıl %8,4 artırmayı başardı. Özellikle Afrika’daki %25,8’lik ve Latin Amerika'daki %7,4'lük artışlar, Pekin’in "Küresel Güney" üzerindeki etkisinin geri döndürülemez bir aşamaya ulaştığını gösteriyor. Uzmanlar, ABD için asıl sorun olarak sadece kaybedilen ticaret hacmini değil, aynı zamanda Çin’in Latin Amerika ve Afrika gibi geleneksel müttefik alanlarındaki ekonomik gücünü de öne sürüyor. Washington, Çin’e baskı yaparak durumu tersine çevirmeye çalışsa da 1,19 trilyon dolarlık büyük ticaret fazlası, Pekin’in finansal gücünün ne kadar sağlam olduğunu gözler önüne seriyor.
Yıl boyunca Cenevre'den Kuala Lumpur'a kadar gerçekleştirilen 5 farklı turda yapılan müzakereler, gerilimi yalnızca geçici bir mutabakat seviyesine indirebildi. Güney Kore’nin Busan şehrinde Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in katıldığı zirvede fentanil ve belirli ürünlerde vergi indirimine gidilse de sahadaki rakamlar ABD için acı bir gerçeği ortaya koyuyor. Çin, ABD pazarı olmadan da büyümeye ve küresel alanda hakimiyet sağlamaya devam ediyor. Beyaz Saray için "sessiz istila" olarak adlandırılan süreç, 2026 yılına girerken küresel ticaretin merkezinin kalıcı olarak doğuya kaydığını gösteren en somut işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
BIST ismi ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e aittir ve tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.
