İsrail, İran ve ABD arasındaki çatışma tüm şiddetiyle sürerken, taraflar birbirine misilleme saldırılarına devam ediyor. Ayrıca, ABD ve İngiltere medyasında, Trump’ın İran’a yönelik bir kara harekatı planladığına dair spekülasyonlar artış göstermekte.
ABD merkezli Axios’un aktardığına göre, ABD Başkanı Trump’ın İran ile olan savaşı, 33 günün ardından üç ayrı gerçeklikle karşı karşıya:
Trump yönetimi, Epic Fury Operasyonu’nu büyük bir zafer olarak duyurdu. Ancak ABD medyasına göre, savaşın ilerleyişi, değişen hedefler ve artan maliyetler nedeniyle bir ‘çıkmaza’ girdiğini gösteriyor.
Uzmanlar, ABD ve İsrail’in deniz, hava ve karada İran’a karşı bir üstünlük sağladığını belirtiyor. Pentagon’a göre, savaşın ilk 29 gününde Epic Fury Operasyonu 11 binden fazla hedefi vurdu, 11 binden fazla muharebe sorti gerçekleştirdi ve 150’den fazla İran gemisini ya hasara uğrattı ya da imha etti.
Savaşın ilk aşaması, İran’ın üst düzey askeri liderliğinin büyük bir kısmını etkisiz hale getirdi ve balistik füze programına ciddi zarar verdi. Ancak, ABD için bu askeri operasyonun sürdürülmesinin bir maliyeti oldu; en az 13 Amerikan askeri hayatını kaybetti, yüzlercesi yaralandı ve milyarlarca dolarlık ekipman ya hasar gördü ya da yok oldu. Günlük operasyon maliyetinin yaklaşık 1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Washington Post’a göre, bu durum hedef seviyelerinin oldukça altında olan stoklar açısından dikkat çekici bir durum. Pentagon’un sözcüsü Sean Parnell, Savaş Bakanlığı’nın Başkan tarafından belirlenen zaman ve yerde, her türlü görevi yerine getirmek için gereken tüm kaynaklara sahip olduğunu ifade etti.
Pentagon, mühimmat stoklarını yenilemek amacıyla yaklaşık 200 milyar dolarlık ek bütçe talep etti. Ancak bu talebin, dengelerin hassas olduğu Kongre’de kabul edilmesinin garanti olmadığı belirtiliyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran ordusunun “etkisiz hale getirildiğini” duyurduktan bir gün sonra, İran füzeleri Suudi Arabistan’daki bir ABD üssünü hedef aldı. Bu saldırıda 29 Amerikan askeri yaralandı ve ABD’ye ait yakıt ikmal ile gözetleme uçakları hasar gördü.
New York Times’a göre, bölgedeki 13 ABD askeri üssünün birçoğu İran’ın saldırıları nedeniyle “neredeyse yaşanamaz” hale geldi. Pentagon ise operasyonel güvenlik gerekçesiyle bu konuda yorum yapmadı.
Savaşın temel gerekçesi olan İran’ın nükleer tehdidinin ortadan kaldırılması hala çözülebilmiş değil. ABD basınına göre, Trump, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek için yüksek riskli bir kara harekatını değerlendirmekte.
Uzmanlar, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün, savaşın en olumsuz beklenmedik sonucu haline geldiğini belirtiyor. Bu durum, tarihi bir enerji şokunu tetikledi ve müttefiklerle ilişkileri zorlaştırdı, ayrıca uzun vadeli bir stratejik krize dönüşme riski taşıdığı ifade ediliyor.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın Epic Fury Operasyonu için dört hedef belirlediğini açıkladı: İran’ın balistik füze kapasitesini yok etmek, donanmasını etkisiz hale getirmek, vekil güçleri ortadan kaldırmak ve İran’ın asla nükleer silaha sahip olmamasını garanti altına almak. Yetkili, ABD ordusunun bu hedeflerin tamamında belirlenen ölçütleri karşıladığını veya aştığını da ekledi.
Yetkili, İran donanmasının “savaşamaz durumda olduğunu, insansız hava aracı saldırılarının yüzde 90 azaldığını ve üretim tesislerinin üçte ikisinin hasar gördüğünü veya yok edildiğini” bildirdi.
Sonuç olarak, benzin fiyatlarının galonu 4 dolara ulaşarak ekonomik algıyı daha da olumsuz etkilediği ifade ediliyor.