Romanya, Birinci Dünya Savaşı esnasında Rusya'ya gönderdiği altın ve diğer değerli eşyaların geri alınmasının hem finansal hem de kültürel açıdan büyük bir önem taşıdığını vurguladı.
1916 yılında Birinci Dünya Savaşı'na katılan Romanya, başkenti Bükreş dahil olmak üzere bazı topraklarını kaybetmesi üzerine Ulusal Banka gibi önemli kurumlarını Laşi (Yaş) kentine taşımak zorunda kaldı.
O dönemde tüm topraklarını kaybetme tehlikesiyle karşılaşan Romanya, Ulusal Banka'daki altın rezervi ve diğer değerli eşyalarını Rusya'ya gönderme kararı aldı.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Romanya, altınlarını geri alabilmek için çeşitli çabalar sarf etti, ancak bu mesele günümüze kadar uzandı.
Romanya Dışişleri Bakanlığı, 1916-1917 yıllarında güvenlik endişeleri nedeniyle Rusya'ya gönderilen 91,5 ton altın rezervi ile mücevherler ve kültürel eşyaların iadesi konusundaki devam eden duruma ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
Açıklamada, Rusya'nın ulusal hazinesine yasa dışı olarak el koyduğu ifade edildi. Ayrıca, bu durumun çözümünün Rusya ile yapılması gerektiği vurgulandı. Şu ifadeler yer aldı: "O dönem teslim edilenler, Romanya Ulusal Bankası’nın sahip olduğu altın rezervlerinin yanı sıra maddi ve kültürel değere sahip eşyaları da kapsamaktadır. Bunların yalnızca bir kısmı geri alındı. Dolayısıyla, bu meselenin çözümü Romanya için büyük bir önem arz etmektedir. Bu konu, Romanya ile Rusya arasındaki siyasi gündemdeki en önemli meselelerden biri olmaya devam etmektedir."
Romanya'nın iddialarının, o dönemde hazinenin Rus temsilcilerine teslim alındığına dair imzalanan protokollere dayandığı belirtildi. Bu protokolde Rusya'nın teslim aldığı hazineyi Romanya'ya geri verme taahhüdünde bulunduğu ifade edildi.
Açıklamada, protokolün uluslararası bir antlaşma niteliğinde olduğu ve Rusya'nın buna itiraz etmediği kaydedildi.
Romanya'nın Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya'ya gönderdiği altın rezervlerine ilişkin mesele, kurulan Romanya-Rusya Ortak Komisyonu tarafından incelendi. Bu komisyonda, iki taraftan tarih, arşiv, finans, bankacılık ve sanat tarihi gibi alanlarda uzmanlar yer aldı.
Açıklamada, 2003 yılında kurulan komisyonun birkaç kez toplandığı, ancak Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının başlamasıyla çalışmaların durdurulduğu bilgisi verildi. Siyasi koşullar elverdiğinde ortak komisyonun yeniden çalışmalara başlaması gerektiği talep edildi.