Petrol piyasasında son günlerde yaşanan hareketlilik, Orta Doğu kaynaklı gelişmelerin yeniden fiyatlamalara yansımasıyla hız kazandı. ABD ve İran arasındaki müzakerelerde beklentilerin zayıflaması, petrol fiyatlarının tekrar yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Brent petrol fiyatı 87 dolar seviyesini test ederken, ABD tipi ham petrol de 82 doların üzerinde işlem gördü. Piyasalarda gözler, bölgedeki diplomatik gelişmeler ve petrol arzına ilişkin yeni sinyallere çevrildi.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedenlerinden biri, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle kullanılması konusunda beklenen anlaşmanın zora girmesi oldu.
İran’ın yaptırımların kaldırılması ve savaş kaynaklı zararların karşılanmasına yönelik talepleri ile ABD tarafının karşı talepleri, müzakerelerdeki anlaşmazlıkları artırdı. Bu durum, kısa süre önce güçlenen uzlaşma beklentilerinin yerini yeniden belirsizliğe bırakmasına yol açtı.
Enerji piyasaları, taraflar arasındaki gelişmeleri yakından takip ederken olası bir anlaşmazlığın petrol arzı üzerindeki etkileri de hesaplanıyor.
Brent petrol, önceki işlem gününde yaklaşık yüzde 5 yükselerek 87,72 dolar seviyesinden kapandı. Yeni seansta da alımların devam etmesiyle fiyatlar 87 dolar civarında kalmayı sürdürdü.
ABD ham petrolü ise 82 dolar seviyesinin üzerine çıkarak son dönem kayıplarının önemli bölümünü geri aldı. Böylece diplomatik çözüm beklentileriyle yaşanan düşüş eğilimi yerini yeniden yükselişe bıraktı.
Uzmanlar, petrol fiyatlarının yönünde yalnızca siyasi açıklamaların değil, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol miktarı ve tanker hareketlerinin de belirleyici olacağını belirtiyor.
Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ihracatında yaşanan gerileme, piyasadaki arz endişelerini artıran önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Son verilere göre bölgede günlük petrol ihracatı yaklaşık 3 milyon varil seviyesine geriledi. Önceki hafta bu rakamın yaklaşık 4,4 milyon varil seviyesinde olduğu ifade edildi.
Uzmanlar, petrol akışındaki düşüşün devam etmesi halinde fiyatlardaki yukarı yönlü baskının sürebileceğini değerlendiriyor. Kızıldeniz ve Babülmendep çevresindeki güvenlik sorunları da enerji taşımacılığındaki riskleri artırıyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji ithalatına yüksek oranda bağımlı olan Türkiye açısından da önem taşıyor.
Brent petrol fiyatlarındaki artış, döviz kuru hareketleriyle birlikte değerlendirildiğinde akaryakıt maliyetleri ve enflasyon üzerinde baskı oluşturabiliyor. Ulaştırma maliyetlerindeki yükselişin zaman içerisinde farklı sektörlerde fiyat artışlarına yansıma ihtimali bulunuyor.
Ancak petrol fiyatının 87 dolar seviyesine çıkması tek başına doğrudan akaryakıt zammı anlamına gelmiyor. Pompa fiyatlarında küresel ürün fiyatları, döviz kuru ve vergi oranları da etkili oluyor.
Önümüzdeki süreçte petrol fiyatlarının seyrini belirleyecek en önemli başlıkların başında ABD-İran ilişkileri ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler geliyor.
Taraflar arasında yeniden bir uzlaşma sağlanması halinde fiyatlarda hızlı bir geri çekilme yaşanabileceği belirtilirken, görüşmelerin olumsuz sonuçlanması durumunda 90 dolar seviyesinin yeniden gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Piyasalar ayrıca bölgedeki petrol taşımacılığının normalleşip normalleşmeyeceğini de yakından izleyecek. Hürmüz Boğazı’ndaki arz akışının seyri, petrol fiyatlarının kısa vadeli yönünde belirleyici olacak.