İsrail'in Nükleer Projesi ve Alman Finansmanı
İsrail'in Haaretz gazetesinde yayımlanan bir araştırma haberine göre, Negev Çölü'ndeki Dimona nükleer reaktör projesinin 1961-1973 yılları arasında tahminlerin aksine büyük ölçüde Alman vergi mükellefleri tarafından finanse edildiği ifade edildi.
Habere göre, bu finansmanın temelleri, 1957 yılında İsrail'in Fransa'dan nükleer reaktör almak için anlaşmalar yaptığı bir dönemde atıldı. İki ülke arasındaki nükleer işbirliğinin güçlenmesiyle birlikte bu süreç hız kazandı.
Almanya ve İsrail Arasındaki İlişkiler
Almanya ve İsrail arasındaki güvenlik ilişkilerinin gizli görüşmelerle başladığına dikkat çekilen haberde, dönemin Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer ile İsrail Başbakanı David Ben-Gurion'un 1960 yılında New York'taki bir buluşmasının, iki ülke arasındaki güvenlik ve mali işbirliğinde önemli bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.
Ayrıca Adenauer hükümetinin, 1961-1973 yılları arasında İsrail'e "gizli kanallar" aracılığıyla her yıl fon sağladığı belirtildi.
Haberde, Mayıs 1960'ta David Ben-Gurion'un Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann'ın İsrail'de yargılanacağını açıklamasıyla Batı Almanya ile yapılan "gizli anlaşma" sürecinin, dönemin Şansölyesi Konrad Adenauer hükümetinde eski Nazi Hans Globke'nin ortaya çıkma korkusuyla karmaşık hale geldiği kaydedildi.
Globke'nin, kredi ve silah anlaşmalarının, yargı sürecinin tamamlanmasının ardından uygulanacağını İsrail tarafına ilettiği, Adenauer'un özel bir temsilcisinin de bu süreçte Globke'nin isminin geçmemesi için Ben-Gurion'u uyardığı ifade edildi.
Finansmanın Detayları
Almanya'nın bu konudaki baskısının belirsizliğine rağmen, Eichmann'ın yargılanma sürecinde Globke'nin isminin çok az geçtiği belirtiliyor. Eichmann davasında karara varılmadan kısa bir süre önce, Almanya'nın Aralık 1961'de İsrail'e ilk ödemeyi gerçekleştirdiği aktarıldı. Almanya'daki belgelere göre, 1961 ile 1965 yılları arasında toplam 629,4 milyon mark kademeli olarak İsrail'e ödendi.
Haberde, Adenauer'un halefinin, Mart 1960'taki mutabakatların hükümet tarafından görüşülmediğini ve parlamentonun onayını almadığı için bağlayıcı olmadığını belirttiği ifade edildi. Sonrasında, İsrail'e para aktarım süreçlerinin gözden geçirildiği, 1966 ve 1967'de 160'ar milyon mark ve 1973'e kadar her yıl 140 milyon mark ödendiği kaydedildi.
İsrail kaynaklı belgelerin, Almanya'nın sağladığı kredinin Dimona projesinin fiili uygulamasına dair bilgi sunmadığı belirtildi. Ancak, paranın bir kısmının başka projelerde kullanıldığı, buna rağmen tasarruf edilen fonların nükleer reaktörün masraflarını karşılamak için kullanılmış olabileceği vurgulandı.
Eski İsrail Başbakanı Levi Eshkol'un 1964'te kapalı bir toplantıda, Dimona projesinin bir parçası olarak füze projesinin maliyetinin 200 ile 250 milyon dolar arasında olabileceğini ifade ettiği haberde yer aldı.
Almanya'nın Rolü ve Sonuçları
Almanya'daki bankalardan İsrail'e ödenen fonların amacına dair herhangi bir açıklama yapılmadığı, Almanya'nın bu fonu sağlama gerekçesinin yalnızca Dimona projesini finanse etmesi olduğu değerlendirildi. Bugün toplamda yaklaşık 5 milyar avro değerindeki fonların Dimona nükleer reaktör projesi kapsamındaki çalışmalarda kullanıldığı ifade edildi.
Finansmanın, resmi bir anlaşma olmaksızın Almanya'nın Frankfurt'taki devlet kalkınma bankası aracılığıyla "kimliği belirtilmemiş gelişmekte olan ülkelerle yapılan anlaşmalardan kaynaklanan para transferleri" olarak gizli şekilde gerçekleştirildiği kaydedildi.
1989'da yapılan bir anlaşma ile geri ödeme zorunluluğunun kaldırıldığı ve bu fonların fiilen hibeye dönüştüğü, İsrail'in nükleer programının büyük bir kısmının Alman vergi mükellefleri tarafından finanse edildiği iddia edildi.
1991'deki Körfez Savaşı sırasında Scud füzelerinin ateşlenmesine karşılık olarak Almanya'nın, Tel Aviv için nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip Dolphin sınıfı denizaltıların üretimini finanse ettiği belirtildi.
Son olarak, İsrail'in, yıllık bütçesine Almanya'nın desteği olmadan nükleer kapasitesinin mali yükünü üstlenmesinin zor olduğu ifade edildi.
