Türkiye, değişen uluslararası koşullara adapte olmak amacıyla ticaret anlaşmalarını revize ediyor. Bu çerçevede, Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanmış olan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) güncelleniyor. STA'nın yenileme süreçleri kapsamında şubat ayında dördüncü tur müzakerelerin gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu yıl içerisinde aşamaların tamamlanması ve yılın ikinci yarısında güncellenmiş STA'nın yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Sanayi ürünlerini içeren STA’ya tarım, hizmetler, yatırımlar ve dijitalleşme gibi alanların eklenmesiyle ticaret hacminin hızla artması bekleniyor. Güncellenmiş STA'nın getireceği avantajlar bununla sınırlı kalmayacak. Yeni STA'nın yürürlüğe girmesiyle Türkiye-İngiltere arasındaki 24 milyar dolarlık ticaret hacminin kısa sürede iki katına çıkması öngörülüyor.
Ayrıca, yeni dünya koşullarına uygun bir ticaret anlaşması, ABD Başkanı Donald Trump’ın tarife şoklarının etkilerini azaltma konusunda da faydalı olacak. Ayrıca, ABD-Çin gerilimlerinin olumsuz etkileri, güvenilir tedarikçi ile aşılabilecektir.
Güncelleme sonrasında ortaya çıkacak geniş kapsamlı yeni anlaşmanın Avrupa Birliği ülkeleri için de örnek teşkil edebileceği belirtiliyor. İngiltere ile uygulanacak yeni anlaşma, Türkiye açısından yatırımcı güvenini artıran bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
STA güncelleme çalışmaları çerçevesinde şubat ayında dördüncü aşama, sonraki çeyrekte ise beşinci aşama müzakerelerinin gerçekleştirilmesi bekleniyor. Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, STA'nın modernizasyonunun ardından iki ülke ticaretinin orta vadede 40 milyar dolara, hizmetler ile birlikte 50 milyar dolara ulaşacağını ifade etti. STA’nın güncellenmesi, sadece yeni sektörlerin dahil edilmesi anlamına gelmiyor. Dijitalleşme, otomotivde dönüşüm ve yeşil dönüşümle ilgili karbonsuzlaşma hedeflerine uyum gibi başlıklarda Türk firmalarının performansı, ilgili sektörlerin pazardaki paylarını olumlu yönde etkileyecektir.
İngiltere, kişi başına düşen çevrimiçi harcamalar açısından dünyada önde gelen ülkelerden biridir (ABD'den sonra ikinci). Bu durum, İngiltere pazarına ihracat yapacak firmalar için hem kârlılığı artırma hem de marka bilinirliğini güçlendirme açısından bir 'kaldıraç' etkisi yaratabilir. Halen İngiltere’de perakende pazarının yüzde 22’sini e-ticaret oluşturmaktadır. Bu paralelde, online alışveriş platformlarında niş Türk ürünlerinin önemli bir potansiyeli olduğu kaydedilmektedir.
İngiltere’de yüksek gelirli tüketicilerin özellikle moda, tekstil, deri, ev dekoru, outdoor giyim ve yürüyüş ekipmanları kategorilerinde premium ürünleri tercih etme oranları oldukça yüksektir. Buna göre, Etsy gibi e-ticaret platformlarında Türk el yapımı ürünlerin (Handmade in Türkiye) yüzde 10’un üzerinde büyüme gösterebileceği öngörülmektedir.
Bir diğer önemli konu ise kargo ve teslimat süreçleridir. Londra’da birçok müşteri artık 'aynı gün teslimat' talep etmektedir. Bu durum, yerel depoların gerekliliğini artırmaktadır. E-ticaretle uğraşan firmaların, İngiltere'de hızlı dağıtım için üçüncü taraf firmalardan (3PL) hizmet alması önerilmektedir. Uzmanlar, 'hızlı kargo' etiketinin avantajından faydalanmak isteyenlerin hem toplu sevkiyat hem de yerel depoları kullanması gerektiğine dikkat çekmektedir.
İhracatçı firmaların bu depoları kendileri kurmak yerine 3PL sağlayıcılarından hizmet alabileceği belirtilmektedir.
Ticareti etkileyen bir diğer unsur ise çevre duyarlılığıdır. Karbonsuzlaşma hedefleri ve plastik kullanımının azaltılmasına yönelik beklentiler, tüketicilerin tercihlerini etkilemektedir. Hem ürünleri hem de ambalajları için geri dönüştürülmüş malzeme kullanan Türk firmaları, hızlı tüketim malları ve tekstil ürünlerinde avantaj sağlayacaktır.
İngiltere pazarında yazılım alanında da gelişmeler yaşanmaktadır. Ülkedeki KOBİ’lerin dijitalleşme ve yapay zeka araçlarını kullanma oranları artmaktadır. Londra’daki fintech ve yapay zeka ekosistemi, Türk startuplar için cazip fırsatlar sunmaktadır. Türk yazılım firmaları için Londra'nın finansman ve ölçekleme açısından avantajlı olduğu belirtilmektedir.
Türkiye, geçtiğimiz yıl İngiltere’ye 16.7 milyar dolarlık mal ihraç etmiş ve 7.3 milyar dolarlık mal ithalatı gerçekleştirmiştir. Özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektöründe 'Made in Türkiye' ürünleri İngiliz pazarında büyük ilgi görmektedir. Bu durum, Türkiye'nin ticaret fazlasına olumlu katkı sağlamaktadır. Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkanı Vehbi Keleş’in paylaştığı bilgilere göre otomotiv sektörü İngiltere’ye 4.2 milyar dolarlık ihracat yapmaktadır. Otomotivde elektrifikasyon dönüşümünde hızla ilerleyen Türkiye, beyaz eşyada da enerji verimliliği yüksek ürünlerle İngiliz pazarında yer edinmiştir. İngiltere’nin 8 milyar dolarlık beyaz eşya harcamasının 1.1 milyar dolarlık kısmını Türk firmaları karşılamaktadır. Türk firmaları, çevre koruma kriterleri ve Yeşil Mutabakat’a uyumda ilerleme kaydetmiştir. Bu nedenle, Çinli firmaların önüne geçen Türk firmaları, 'temiz' ve kaliteli kablo tedarikinde de önemli bir tedarikçi konumundadır. İngiltere, Türkiye’den 1.8 milyar dolarlık kablo ithal etmektedir.
Yatırımlar ve dijital ticaret: Dijital ticaret kuralları, veri akışı ve yatırım koruması odak noktası olacak.