Küresel enerji ve emtia piyasalarında kalıcı risk uyarısı
Uluslararası Enerji Ajansı, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası Grubu, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji ve emtia piyasalarında uzun vadeli etkiler yaratabileceği konusunda ortak bir bildiri yayımladı.
Bu üç kuruluş, özellikle akaryakıt ve gübre fiyatlarının uzun bir süre yüksek seviyelerde kalabileceğini ifade ederek, bu durumun küresel ekonomi üzerinde ciddi riskler doğurabileceğine dikkat çekti.
“Küresel şok” etkisi
Bildiride, yaşanan olayların enerji piyasalarında küresel ve asimetrik bir şok oluşturduğu belirtildi. Enerji ithalatı yapan ülkeler ve düşük gelirli ekonomilerin bu durumdan daha fazla etkileneceği ifade edildi.
“Bu şok, petrol, gaz ve gübre fiyatlarının artışına yol açarak gıda güvenliği ve iş kayıpları konusundaki endişeleri artırıyor” değerlendirmesi yapıldı.
Arzın normale dönmesi zaman alacak
Kurumlar, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların normale dönmesi durumunda bile küresel emtia arzının çatışma öncesi seviyelerine ulaşmasının zaman alacağını ve altyapı hasarlarının süreci uzatabileceğini ifade etti.
Gıda ve istihdam riskleri
Bildiride ayrıca şu hususlara dikkat çekildi:
- Gübre fiyatlarındaki artışın tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceği
- Gıda güvenliği risklerinin artabileceği
- İstihdam ve turizm sektörlerinin olumsuz etkilenebileceği
IEA’dan değerlendirme
Fatih Birol, petrol fiyatlarındaki artışın sahadaki gerçek riskleri tam olarak yansıtmadığını, ancak piyasa ile gerçeklik arasındaki farkın zamanla kapanacağını ifade etti.
Sonuç
Üç kurumun değerlendirmesi, küresel ekonomide enerji ve gıda tarafında maliyet baskısının bir süre daha devam edebileceğine işaret ediyor.
