Günlük ticari işlemlerde ve bireysel para transferlerinde yaygın olarak tercih edilen IBAN yöntemi, göz ardı edilen ayrıntılar yüzünden ciddi hukuki sorunlara neden olabiliyor.
İstanbul'da faaliyet gösteren bir kebapçı, sağladığı özel hizmetin bedeli olan 50 bin lirayı IBAN aracılığıyla tahsil etti. Ancak ödeme yapan kişinin açıklama kısmına yazdığı not, aylar sonra esnafın karşısına icra tebligatı olarak çıktı. Bu durum, dijital para transferlerinde dekont kontrolünün önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
İddialara göre, sürekli bir müşterisinin daveti üzerine evine giderek özel bir hizmet sunan 27 yaşındaki kebapçı, emeğinin karşılığı olan 50 bin liranın hesabına yatırılmasını bekledi. Müşteri ödemeyi gerçekleştirdi ancak dekontun açıklama bölümüne paranın ticari bir işlem olmadığını, "borç" olarak gönderildiğini yazdı. Dekontu dikkatlice incelemeyen esnaf, yaşadığı süreci şu şekilde aktardı:
“Hem kebap yaptık hem de hizmet verdik. Buradan tepsi tepsi birkaç defa kebap gönderdik. Biz mağdur duruma düştük. Dekontu kontrol etmedik. Meğerse dekontun altına ‘borç verildi’ yazmış. Üç ay sonra bir tebligat geldi. Tüm hesaplarımıza bloke haciz konuldu” ifadelerini kullandı.
İcra takibiyle zor durumda kalan esnaf, müşterisine ulaştığında beklediği yanıtı alamadı. Hacizlerin kaldırılması ve ticari faaliyetlerine devam edebilmesi için asıl alacak tutarının üzerine faiz ve avukat masraflarını ekleyerek geri iade etmek zorunda kalan esnaf, durumu şu sözlerle özetledi:
“Ya dedik abi bir yanlışlık var. Bir problem olabilir mi? Avukatım sizinle görüşecek dedi. Avukat ücreti ödedik. Sonrasında faizini verdik. Yani toplamda 20-25 bin lira o paranın üzerine koyup geri iade etmek zorunda kaldık hacizlerin kalkması için” şeklinde konuştu.
Haber kaynaklarına göre, para transferlerinde kullanılan terimlerin rastgele belirlenmemesi gerektiği vurgulanıyor. "Borç" teriminin hukuken geri ödeme yükümlülüğü doğurduğuna dikkat çeken Avukat Mustafa Zafer, şu uyarıyı yaptı:
“Borç, ödünç, geri alınmak üzere verilen para gibi ifadeler kullanılıyorsa bu, yapılan bir ödeme değil. Bunlar borç anlamı taşımaktadır. Eylemine uygun düştüğü ölçüde bu dolandırıcılık kapsamına girmektedir” dedi.
Benzer bir durumla karşılaşan kişilerin yasal haklarını koruma konusunda acele etmeleri gerektiği belirtiliyor. Hesaba gelen bir paranın açıklamasında istenmeyen bir "borç" ifadesi görüldüğünde, kişilerin iki seçeneği bulunuyor: Ya tutarı hemen geri iade etmek ya da başlatılan bir takibe itiraz etmek için resmi yollarla başvuruda bulunmak.
Ancak her iki işlem için de tebligat tarihinden itibaren yalnızca 7 günlük yasal bir süre vardır. Bu sürenin aşılması durumunda, kişinin tüm mal varlığına haciz konulması riski ile karşı karşıya kalınabilir.