Ekonomide şirketlere yönelik kamu destekli kredi uygulamalarının genişletildiği bir dönemde, emekli ve çalışanların gelirlerine ilişkin yeni bir iddia gündeme geldi. Ekonomideki gelişmeler ve yaklaşan seçim takvimi nedeniyle emekli maaşlarına seçimden birkaç ay önce yüksek oranlı, tek seferlik bir artış yapılabileceği ileri sürüldü.
Enflasyonla mücadele programının beklentileri karşılayamaması, yüksek finansman maliyetleri nedeniyle özellikle KOBİ'lerin ve sanayi işletmelerinin zorlanmasına yol açtı. İflas ve konkordato sayılarındaki artışın yanı sıra sorunlu kredilerdeki yükseliş de ekonominin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.
Faizlerin genel olarak istenen seviyeye çekilememesi üzerine işletmelere kamu kaynaklarıyla daha uygun koşullarda kredi sağlanmasına yönelik adımların artırıldığı belirtiliyor. Yıl ortasında başlayan nefes kredilerinin ardından farklı sektörlere yönelik desteklerin de genişletilmesi gündeme geldi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın açıklamalarına göre sanayi sektörüne 250 milyar liralık yeni kredi desteği sağlanması planlanıyor. Ayrıca Merkez Bankası kaynaklı YTAK kredilerinde kullandırım şartlarının gevşetilmesi ve kredi limitinin 750 milyar liraya yükseltilmesi öngörülüyor.
Kamu bankalarının da işletmelere yönelik kredi koşullarında yeni düzenlemelere hazırlandığı aktarıldı. Kamu bankalarının yöneticilerinin, Merkez Bankası'nın fonlama maliyetindeki gerilemenin ardından kredi faizlerinde düşüş yaşanacağını ifade ettiği belirtildi.
Buna göre yeni kredilerin daha düşük faizlerle kullandırılması ve geri ödemelerinde sorun yaşayan işletmeler için yapılandırma imkanlarının genişletilmesi bekleniyor. Böylece hem yeni finansmana erişimin kolaylaştırılması hem de mevcut borçların yeniden düzenlenmesi amaçlanıyor.
BAĞ-KUR prim borcu bulunan esnafın da belirli koşullarla kredi imkanlarından yararlanabilmesine yönelik uygulamanın devreye alındığı ifade ediliyor. Borçların ödenmesine yönelik 36 aya kadar vadeli yeni kredi seçeneklerinin gündeme geldiği belirtiliyor.
Kamu destekli kredi uygulamalarının genişletilmesi, ekonomi yönetiminin politikaları açısından da tartışma yaratıyor. Geçmiş dönemlerde kamu bankaları ve Merkez Bankası üzerinden sağlanan sübvansiyonlu kredilerin ekonomik krizlerin ardından kamu üzerinde önemli maliyet oluşturduğu hatırlatılıyor.
Merkez Bankası'nın Eximbank desteğini artırması ve YTAK kredilerinde limitin yükseltilmesinin de özel sektöre önemli miktarda kaynak aktarılması anlamına geleceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Ekonomiye sağlanan kamu desteklerinin bütçe üzerindeki yükü artırabileceği ve talep kanalıyla enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturabileceği yönündeki görüşler de gündemde bulunuyor.
İddialara göre işletmelere yönelik desteklerin yanında, seçim sürecine yaklaşılmasıyla birlikte sabit ve dar gelirli kesimlere yönelik ekonomik adımlar da gündeme gelecek. Bu kapsamda emekli ve çalışan maaşlarında seçimden birkaç ay önce yüksek oranlı bir artış yapılabileceği öne sürülüyor.
Seçimin hangi tarihte yapılacağına bağlı olarak zam zamanlamasının da değişebileceği belirtiliyor. İddiaya göre iktidar, seçim öncesinde yapılacak yüksek oranlı maaş artışının seçmen üzerindeki ekonomik baskıyı hafifletmesini ve desteği artırmasını hedefleyebilir.
Ancak söz konusu artışın kalıcı gelir artışı yerine tek seferlik yüksek bir zam şeklinde gerçekleşmesinin, enflasyon karşısında gelirlerin uzun vadede korunmasına yeterli olmayabileceği değerlendirmeleri de bulunuyor.
Ekonomi politikaları kapsamında daha önce uygulanan Kur Korumalı Mevduat sistemi de yeniden gündeme geliyor. Uygulamanın kamu maliyesi ve ekonomi üzerinde yüksek maliyet oluşturduğu yönündeki eleştiriler uzun süre devam etmişti.
Yeni dönemde benzer politikaların doğrudan uygulanması yerine kamu bankaları ve Merkez Bankası üzerinden işletmelere finansman sağlanmasının tercih edildiği ileri sürülüyor. Bu yöntemin de kamu kaynakları üzerindeki yükü artırabileceği ve ilerleyen dönemde enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Öte yandan emekli ve çalışanlara yönelik olası zam konusunda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığı, gündeme gelen rakam ve tarihlerle ilgili resmi bir açıklama yapılmadığı ifade ediliyor.