Bayraktar, Anadolu Ajansı'nın programında gündeme dair soruları yanıtladı ve çeşitli değerlendirmelerde bulundu.
Bayraktar, mevcut jeopolitik gerginliklerin ve savaşların küresel ölçekte büyük bir kriz yarattığını ifade ederek, "Son zamanlarda dünya pek çok krizle karşılaştı. Yaklaşık 5-6 yıl önce bir pandemi döneminden geçtik. Bunun da ciddi küresel sonuçları oldu. Ardından bölgemizdeki Rusya-Ukrayna Savaşı'nın önemli etkileri görüldü. Tedarik zincirinde aksaklıklar meydana geldi, lojistik zorluklar yaşandı. Enerji ve emtia fiyatlarının yükseldiği dönemler ve yüksek enflasyon, küresel ölçekte sorun haline geldi. Ancak bu kriz, diğerlerinden daha büyük bir tehdit oluşturuyor ve uzun sürmesi halinde etkileri çok daha yıkıcı olabilir. Küresel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilecek bir krizle karşı karşıyayız." şeklinde konuştu.
Savaşın kısa sürede sona ermesini ve barışın tesis edilmesini umduğunu vurgulayan Bayraktar, "Bu durumun orta ve uzun vadede, birkaç ay veya yıl sürebileceği, tüm küresel ekonomi için büyük bir risk oluşturabilir. Dolayısıyla ciddi bir durumla karşı karşıyayız." ifadelerini kullandı.
Bayraktar, işin temelinde enerji ve ekonomi olduğunu belirterek, ulusal güvenliğin kritik bir unsur olduğunu ifade etti.
Yaşananların ekonomiler ve enerji üzerinde küresel çapta etkilerinin olacağını belirten Bayraktar, "Şu anda ülkemiz için enerji arz güvenliğinde bir sorun görünmüyor. Enerji altyapımız ve uyguladığımız çeşitlendirme politikaları bizi güvenli bir konumda tutuyor. Ülkemiz açısından, vatandaşlarımız için enerji arz güvenliği problemi bulunmamaktadır." değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Bayraktar, yaşananların dışa bağımlı ülkeleri olumsuz etkileyeceğini ancak dünya genelinde bir enerji güvenliği sorunu yaşandığını belirterek sözlerine devam etti:
"Enerji ve arz güvenliği, talep güvenliği ve iletim güvenliği ile ilgili bir konudur. Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde enerji güvenliğinden bahsedilir. Şu anda talep tarafında bir kriz görünmüyor ancak ciddi bir arz kısıtlaması mevcut. Petrol ve enerji taşımacılığı konusunda zorluklar yaşıyoruz. Hürmüz Boğazı'ndan dünya petrolünün yüzde 20'si geçiyor, ancak şu an bu geçiş sağlanamıyor. Dünyaya sunulan LNG'nin yüzde 20'si de buradan geçemiyor. Dolayısıyla büyük bir arz krizi ile karşı karşıyayız. Bu bölgeye bağımlılığımız en düşük seviyede. Buradan petrol alıyor muyuz? Suudi Arabistan ve Irak, iki tedarikçimiz. Toplam tedarikimizin yaklaşık yüzde 15'i bu bölgeden sağlanıyordu. Irak'tan aldığımız petrolün önemli bir kısmı boru hattı ile geliyor."
Türkiye'nin Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışına bağımlılığının düşük olduğunu belirten Bayraktar, "Bu bölgeye bağımlılığımız petrolde yüzde 10 seviyesinde yönetilebilir. Doğal gazda ise herhangi bir alımımız yok. LNG'de farklı tedarikçilerimiz mevcut. Özellikle Batı tarafı ile ABD ile yaptığımız anlaşmalar var. Türkiye'nin arz ve tedarik konusunda bir sorunu yok." dedi.
Bayraktar, Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki çalışmalarının uzun yıllardır sürdüğünü belirterek, "Tüm çabamız, Akkuyu'dan bu yıl ilk elektriği üretmek üzerine. Türkiye'de nükleer konusunun başlangıcının 70. yılı. Dolayısıyla ilk reaktörden elektriği üretmek oldukça anlamlı. Eğer 29 Ekim'e yetiştirebilirsek, bu büyük bir başarı olur. Yoğun bir çalışma sürdürülüyor." şeklinde konuştu.
Türkiye'nin nükleer enerji yolculuğuna birçok ülkeyle eş zamanlı başladığını, ancak bu süreçte bazı fırsatların kaçırıldığını belirten Bayraktar, "Geçtiğimiz yıllarda nükleer enerjiye karşı direnen siyasi yaklaşımlar oldu." dedi. Bayraktar, "Akkuyu'da inşaat yüzde 99 seviyesine ulaştı. Ana muhalefetteki bir partinin genel başkan yardımcısı 'Akkuyu durdurulmalıdır' diyor. Yani işin yüzde 99'u tamamlanmışken durdurma talebinde bulunmak mantıklı değil. Elektriksiz bir dünya hayal etmek mümkün mü?" ifadelerini kullandı.
AKKUYU NGS'İN SERÜVENİ
Bayraktar, 2010 yılında Rusya Federasyonu ile yapılan anlaşma çerçevesinde Akkuyu NGS'nin zorlu süreçlerden geçerek bu aşamaya geldiğini hatırlattı.
Nükleer projelerin uluslararası standartlar açısından yüksek bir alan olduğunu vurgulayan Bayraktar, "Akkuyu ile ilgili ilk anlaşmayı 2010 yılında imzaladık. 24 Kasım 2015'te, tarihimizde yaşadığımız en büyük siyasi gerginlik yaşandı. Türkiye'de 15 Temmuz 2016 darbe girişimi gerçekleşti. Ardından 2018'de Cumhurbaşkanımız ve Putin bir araya gelerek önemli bir irade ortaya koydular. Süreç 2016'dan sonra hız kazandı. 2018'de ilk inşaat lisansı verildi. 2020'de pandemi nedeniyle tüm ekonomiler etkilendi ve fiyatlar arttı. 2022'deki Ukrayna Savaşı, Rusya'yı ve projeyi olumsuz etkiledi. 2023'te Türkiye'de yaşanan depremler, inşaat kabiliyetlerimizi etkiledi." açıklamasında bulundu.
Bayraktar, birçok ambargo ile karşılaştıklarını belirtti. Akkuyu'daki bir tedarikçinin, parasını almasına rağmen parçaları Türkiye'ye göndermediğini hatırlatarak, "Ruslar bu durumu Çin'den ikame etmek zorunda kaldı. Ancak, tüm bu zorluklara rağmen, Türkiye olarak ilk reaktörden enerji üretme aşamasına geliyoruz." dedi.
Yeni Nükleer Çağ
Bakan Bayraktar, dünyada yeni bir nükleer çağın başladığını aktararak, "Bu yeni çağ, küçük modüler reaktörlerle (SMR) ilerleyecek. Türkiye olarak bu ikinci nükleer çağda yerimizi almak istiyoruz. Teknoloji üretebilen bir ülke olarak, bu alanda daha fazla söz sahibi olmayı hedefliyoruz." şeklinde konuştu.
Bayraktar, SMR'lerin önemine vurgu yaparak, "Dün yapılan kabine toplantısında SMR'ler önemli konulardan biriydi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'a nükleerde gelinen noktayı aktardım. SMR'ler için bir kanun hazırlığımız var. Bu yılki yasama dönemine yetiştirmeyi planlıyoruz. SMR teknolojisi şu anda dünya genelinde AR-GE'den üretime geçiş aşamasında. Bu süreç 2030'ları bulabilir. Nükleer enerji standartları ve testleri oldukça yüksek. Bu yolda kararlılıkla ilerlememiz gerekiyor." dedi.
Bayraktar, siyasi istikrarın bu tür projelerin hayata geçmesi için kritik olduğunu belirterek, "15 Temmuz darbe girişimi başarılı olsaydı, Akkuyu'nun devam etme şansı yoktu. Bu nedenle siyasi istikrar ve güçlü irade, projelerin hayata geçmesi için önemlidir." değerlendirmesinde bulundu.
İran Gazı Süreci
İran gazı ile ilgili kritik bir süreçten geçildiğini vurgulayan Bakan Bayraktar, Türkiye'nin elektrik, doğal gaz ve petrol tedarikinde herhangi bir sıkıntı yaşamadığını ifade etti.
"Ne kadar az konuşursak o kadar iyi. Türkiye'nin arz güvenliğinde, petrol ve doğal gazda herhangi bir sorun yok. Bu durum 86 milyon vatandaşımızı doğrudan ilgilendiriyor. Ancak bu süreci yönetmek için stratejik düşünmek gerekiyor. Şu anda Türkiye'nin tedarik anlaşması olan ülkelerle herhangi bir gaz kesintisi yaşanmıyor." dedi.
Dünyada yaşanan krizin, dünya ekonomisini derinden etkileyecek düzeyde olduğunu belirten Bayraktar, "Türkiye'nin bu krizden kendini izole etmesi kolay değil ama panik yapmaya gerek yok. Cumhurbaşkanımız, 'Ülkemizi bu ateş çemberinin dışında tutacağız' diyerek net bir mesaj verdi. Enerji tedbirlerimizi aldık ve bu süreci yönetmeye çalışıyoruz. Ne kadar süreceği önemli, ancak şu anda bir endişe yok." ifadelerini kullandı.
Bakan Bayraktar, Orta Doğu'daki gerginliğin oluşturduğu enerji sıkıntısına karşı tedbirler alındığını belirtti.
Devletin, kriz nedeniyle oluşan finansal yükü vatandaşların üzerinden aldığını ifade eden Bayraktar, "Litresi 13 lira olan ÖTV şu anda sıfırlandı. Bu şekilde vatandaşlarımızın finansal yükünü devlet üstlenmiş oldu. Ürünlerimiz mevcut ve rafinerilerimiz çalışıyor. Dünya tedarikinde risk yaşamıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Bayraktar, Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefi doğrultusunda ilerlediğini belirterek, "Karadeniz'deki Abdülhamid Han gemisiyle yeni bir sondaja 24 saatten az bir süre kaldı. Yarın saat 04.00'te matkabımız denizde dönecek. Nisan ayında Eflani-1 kuyusunu kazacağız. Ayrıca, Somali'de de çalışmalarımız devam ediyor." dedi.
Bayraktar, Türkiye'nin 2026 enerji stratejileri arasında yurt dışında petrol arama faaliyetlerinin sürdürülmesi olduğunu vurgulayarak, "Ülkemizin petrol üretimi, ihtiyacının yüzde 15'ini karşılayacak seviyeye ulaşacak. 2026'da yurt dışında daha yoğun faaliyet göstereceğiz." şeklinde konuştu.
Bayraktar, Türkiye'nin petrol ve doğal gaz üretiminin hız kesmeden devam edeceğini belirterek, "Kendi ülkemizde ve denizlerimizde kaynak bulmaya çalışacağız, geri kalan kısmı ise farklı coğrafyalardan karşılayacağız." dedi.
Türkiye'nin doğal gaz tedarik rotalarını çeşitlendirerek olası arz kesintilerine karşı hazırlıklı hale geldiğinin altını çizen Bayraktar, "TürkAkım sayesinde Karadeniz'in altından doğal gaz..."
