Ticaret Bakanlığı, ikinci el otomobil sektöründe uzun bir süredir tartışılan ekspertiz raporlarıyla ilgili geniş kapsamlı bir düzenleme gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Bu yeni uygulama ile araç ekspertiz hizmetleri ilk kez yasal bir çerçeveye kavuşacak, sektörde şeffaflık, güvenilirlik ve denetim mekanizmaları önemli ölçüde güçlendirilecek.
Yeni sistemin en dikkat çekici özelliği, Ticaret Bakanlığı altında kurulacak olan “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” olacak. Bu sistem aracılığıyla Türkiye genelinde oluşturulan tüm ekspertiz raporları dijital ortamda kaydedilecek ve değiştirilemez hale getirilecek. Böylece raporlar üzerinde sonradan herhangi bir değişiklik yapılmasının önüne geçilerek sahte veya yanıltıcı belgelerin düzenlenmesi engellenecek.
Artık vatandaşlar, araç alım-satım süreçlerinde edindikleri ekspertiz raporlarını karekod sistemi aracılığıyla anında doğrulayabilecek. Bu uygulama, hem alıcı hem de satıcı arasında güven ortamının güçlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Düzenleme, sadece dijital sistemle sınırlı kalmayıp, ekspertiz firmalarının faaliyet göstermeleri için yetki belgesi alma zorunluluğu getiriyor. Ayrıca, bu işletmelerde mesleki yeterlilik belgesine sahip bir teknik sorumlu bulundurulması ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırılması gerekecek. Bu sayede, olası hatalı raporların tüketiciye verebileceği maddi zararlar sigorta kapsamına alınabilecek.
Yeni yönetmelik taslağına göre, ekspertiz raporlarında hata, eksiklik veya gizli kusurlar tespit edilirse, işletmeler doğrudan bu zararlardan sorumlu tutulacak. Vatandaşlar, raporla ilgili itirazlarını 5 gün içinde sistem üzerinden yapabilecek ve işletmeler bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırmakla yükümlü olacak.
Ayrıca, araç bilgilerine erişim konusunda da yeni bir düzenleme yapıldı. Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, araç sicil ve tescil sistemi üzerinden gerçekleştirilen sorgulamalar artık ücretli hale gelecek. Türkiye Noterler Birliği tarafından belirlenen sistem çerçevesinde her sorgu için 2 lira ücret alınacak ve bu ücret her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenecek. Ancak vatandaşların yıl içinde her araç için bir kez ücretsiz sorgulama yapma hakkı bulunacak. Kamu kurumları ve belediyeler ise bu ücretlendirmeden muaf tutulacak.
Yeni düzenlemelerle birlikte otomotiv sektöründe tüketici güvenliğinin artırılması ve kayıt dışı ile sahtecilik içeren işlemlerin tamamen ortadan kaldırılması hedefleniyor. Yetkililer, sistemin devreye girmesiyle birlikte ikinci el araç piyasasında daha adil ve şeffaf bir yapı oluşacağına dikkat çekiyor.