Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, son dönemlerde artan jeopolitik gerginlikler ve enerji maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle derinleşen gübre krizine karşı bir adım attı. Amaç, arz güvenliğini sağlamak, gıda krizinin önüne geçmek ve dışa bağımlılığı azaltmak olan kapsamlı "Gübre Eylem Planı" kamuoyuna duyuruldu.
Tarım ve gıda ürünlerini doğrudan etkileyen finansal piyasalardaki son durum aşağıdaki gibidir:
BIST 100: 14.012,01 (%-0.12)
USD/TRY: 45,58 (%-0.00)
EURO/TRY: 53,06 (%0.22)
Brent Petrol: 111,03$ (%-0.95)
Artan gübre fiyatları sebebiyle zor durumda kalan üreticilere yaz ayları öncesinde yeni bir mali destek programı sunulacak. Plan dahilinde şu adımlar atılacak:
Yeni Sezon Öncesi Nakit Desteği: Çiftçilere, yeni üretim sezonu başlamadan önce nakit akışı desteği sağlanacak.
Yasal Kolaylıklar ve Avans Esnekliği: Üye ülkelerin mevcut tarım politikası fonlarını daha etkin kullanabilmesi için yeni bir yasal paket hazırlanacak. Avans ödemelerinde esneklik tanınacak.
Alternatif Gübre Teşviki: Gübre kullanımını optimize eden, azaltan veya organik/biyolojik bazlı gübrelere geçiş yapan çiftçilere öncelikli destekler sağlanacak.
AB, gübre sektöründe sanayi kaybını önlemek ve Avrupa kökenli üretim hatlarını korumak amacıyla harekete geçiyor.
Geleneksel mineral gübrelere alternatif olan organik ürünlerin pazara girişini hızlandırmak için resmi süreçler ve bürokratik engeller azaltılacak.
Sektörde şeffaflığı artırmak için üreticiler, çiftçiler ve üye ülkelerin katılımıyla "AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı" platformu oluşturulacak.
Komisyon, piyasa takibini güçlendirmek için erken uyarı sistemleri kuracak ve kriz anlarında ortak alım veya stok oluşturma gibi radikal önlemleri değerlendirecek.
Avrupa'nın Gübre Raporu: AB, tarımda kullandığı azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30'unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yüzde 70'ini ithalat yoluyla karşılıyor.
Orta Doğu'daki çatışmalar, küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve Rusya ile Belarus'tan yapılan gübre ithalatına yönelik kısıtlamalar, Avrupa tarımını dışsal şoklara karşı tamamen savunmasız hale getirdi. Yeni eylem planı, bu yapısal bağımlılığı kırarak Avrupa'nın gıda egemenliğini korumayı amaçlıyor.