Ticaret Bakanlığı'nın 30 Euro'ya kadar olan ithal ürünlerde gümrük muafiyetini kaldırma kararı sonrası, bazı şirketlerin bu durumu fırsat bilerek aşırı fiyat artışları yaptığı iddiaları gündeme geldi. Bakanlık, gelen şikâyetler doğrultusunda fırsatçı firmaları belirlemiş ve e-ticaret platformlarına bu ürünlere erişim engeli getirilmesi için uyarıda bulunmuş. Yüksek fiyat artışı yapan firmalara ise her bir işlem için yaklaşık 2 milyon TL ceza uygulanması için hazırlıklar tamamlanmış.
Gümrük muafiyeti ile ilgili tartışmalar, çeşitli yazılar ve televizyon değerlendirmeleriyle gündeme geldi. Başlangıçta olumlu bir karar olarak değerlendirilen bu durum, piyasalardaki fırsatçı uygulamalar ve vatandaşların olumsuz tepkileri ile eleştirilmeye başlandı. Bu nedenle, iç tüketimi koruyacak yeni düzenlemelerin yapılması gerektiği savunulmaya başlandı. Önemli kaynaklardan alınan bilgiler, bu konuda yeterince veri sunmaktadır. Zira fırsatçılar çoktan harekete geçmiş durumda!
Bu hafta Ticaret Bakanlığı yetkililerinden edindiğim bilgilere göre, karar sonrası vatandaşı memnun edecek bazı gümrük muafiyetlerinin geri getirileceği yönünde çalışmalar yapılmakta. Ancak, 30 Euro gümrük muafiyetinin kaldırılmasının ardından, fiyatların aşırı yükseltildiğine dair çok sayıda şikâyet Bakanlık'a ulaşmış durumda. Bakanlık yetkilileri de bu şikâyetler üzerine e-ticaret platformlarındaki ürünlerde yüksek fiyat artışları tespit etti.
E-ticaret sitelerinde, 30 Euro gümrük muafiyetinin kaldırılması sonrasında fiyatlarını artıran binden fazla firma belirlendi. Fiyat artışları, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde incelenerek fırsatçılar tespit edildi.
Bakanlık, fiyat artışı yapan firmaları değerlendirerek, yasal çerçevede ağır cezalar uygulama yoluna gitti. Bu kararın, muhtemelen hafta sonu ya da pazartesi günü kamuoyuna duyurulması bekleniyor. Mevzuata aykırı fiyat artışı yapılan ürünlere erişimin engellenmesi için e-ticaret platformlarına gerekli talimatlar verilmiş durumda. Bu süreçte başka yasaklayıcı kararların da alınabileceği belirtiliyor.
Denetimlerin sonucunda, fahiş fiyat artışı yaptığı değerlendirilen binden fazla işletmeye, aykırılık başına 1 milyon 806 bin 177 TL'ye kadar idari para cezası uygulandığı bilgisine ulaşıldı. Bu durumda fırsatçılara ciddi bir ceza yağacağı söylenebilir. Ancak, bu cezaların durumu düzeltmeyeceği düşünülerek, 30 Euro gümrük muafiyetinin yeniden gözden geçirilmesi en uygun çözüm olacaktır.
Yaşanan gelişmeler, 30 Euro gümrük muafiyetinin ilk başta ithalat lobisi tarafından avantaj sağladığını ortaya koyuyor. Ancak alınan bu karar, sonuç olarak vatandaşın aleyhine olmuştur. Gümrük muafiyeti uygulamasından en çok faydalananların başında Çinli firmalar yer alıyordu ve vatandaşlar bu durumdan memnundu. Yurt içindeki üreticiyi koruma amacıyla böyle bir karar alındığı savunulsa da, bunun ne kadar gerçekçi olduğu sorgulanıyor.
Son gelişmeler, ithalat lobisinin ceza ödeyerek, kısa bir süre sonra yine fiyatları artırmaya devam edeceğini gösteriyor. Altı ay sonra fiyatların karşılaştırılacağı bir kriter kalmayacağı için, fahiş fiyatlı satışlar kaldığı yerden devam edecektir. 30 Euro altındaki düşük değerli ürünlerde de vatandaş, ithalat lobisinin insafına bırakılmış olacaktır.
Bu tartışmalar sürerken, bazı grupların "lobileri" gündeme getirip savunma yapacağı bekleniyor. “Çinli şirketleri savunanlar ve ithalat lobicileri” arasında bir denge sağlanması gerektiği ortada. Bu durumda, yerli/milli üretimin menfaatleri her zaman arka planda kalmaya devam edebilir.
30 Euro gümrük muafiyetinin iç tüketime verdiği zarar gerekçesiyle kaldırıldığı iddia ediliyorsa, bu konu üzerinde daha fazla düşünülerek yeni düzenlemeler yapılabilirdi. Hâlâ bu tür düzenlemelerin gerçekleştirilmesi mümkün. Özetle, muafiyet kaldırılmadan önce iç tüketimi koruyacak tedbirler alınabilir miydi?
Resmî Gazete’de yayımlanan 7 Ocak 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 30 Euro’luk gümrük muafiyeti tamamen kaldırılmıştır. Bu karar, 6 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. O tarihe kadar neler yaşanacak, kesilen cezaların etkileri nasıl olacak ve tüketicinin sesi duyulacak mı, merakla bekleniyor.